Αοριστία και αδιέξοδα στον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων της Αττικής

 

Το ΔΥΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ αποτιμά τα αποτελέσματα  των συναντήσεών του με επικεφαλής παρατάξεων του Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής και τον πρόεδρο του ΕΔΣΝΑ

Το ΔΥΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ ολοκλήρωσε έναν κύκλο συναντήσεων με επικεφαλής παρατάξεων του  Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής κα τον πρόεδρο του ΕΔΣΝΑ κ. Χ. Σιάτρα. Με τη ευκαιρία αυτή, δημοσιοποιεί τα αποτελέσματα  αυτών των συναντήσεων, συνοδεύοντάς τα από τις εκτιμήσεις του για το μέλλον της διαχείρισης των αστικών αποβλήτων της Αττικής.

Διαπιστώνει αοριστία και αδιέξοδα, που εκφράζονται (και) με την εμμονή στην καύση και στις  διαρκείς επεκτάσεις του ΧΥΤΑ Φυλής. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, το μέλλον διαγράφεται  άκρως δυσοίωνο. Σε αναμονή των τελικών επιλογών της κυβέρνησης για την καύση και του επικαιροποιημένου ΠΕΣΔΑ Αττικής, το ΔΥΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ επισημαίνει την ανάγκη της επαγρύπνησης και της ενεργού παρέμβασης των πολιτών, στη βάση της εναλλακτικής πρότασης της δημόσιας, αποκεντρωμένης διαχείρισης, με έμφαση στη μείωση της παραγωγής αποβλήτων και στη μεγιστοποίηση της προδιαλογής και ανάκτησης.

Ειδικότερα για την Αττική, το ΔΥΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ επαναλαμβάνει προς όλες τις κατευθύνσεις, συμπεριλαμβανομένων των συλλογικοτήτων που αγωνίζονται για ριζική αλλαγή στον τρόπο διαχείρισης των αστικών αποβλήτων ότι: πρόταση διαχείρισης των ΑΣΑ της Αττικής, η οποία  δε θα περιλαμβάνει το κλείσιμο της εγκατάστασης της Φυλής και συγκεκριμένο τρόπο διαχείρισης του υπολείμματος, δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο ουσιαστικής συζήτησης.

Ακολουθεί η ανακοίνωση

Αοριστία και αδιέξοδα στον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων της Αττικής

Εμμονή στην καύση και στις διαρκείς επεκτάσεις του ΧΥΤΑ Φυλής

 

Το ΔΥΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ αποτιμά τα αποτελέσματα των συναντήσεών του με επικεφαλής παρατάξεων του Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής και τον πρόεδρο του ΕΔΣΝΑ

 

Ολοκληρώθηκε ο κύκλος των συναντήσεων του ΔΥΤΙΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ μεεπικεφαλής περιφερειακών παρατάξεων του περιφερειακού συμβουλίου Αττικής και με τον πρόεδρο του ΕΔΣΝΑ. Πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με τον πρόεδρο του ΕΔΣΝΑ κ. Χ. Σιάτρα, τον κ. Γ. Ιωακειμίδη («Αττικός Κύκλος Συνεργασίας και Εμπιστοσύνης»),τον κ. Γ. Σγουρό («Γιάννης Σγουρός - ΑΤΤΙΚΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ») και τον κ. Γ. Πρωτούλη «ΛΑΙΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ».

 

Οι συναντήσεις έγιναν με πρωτοβουλία του ΔΥΤΙΚΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ, με σκοπό να μεταφέρει τις απόψεις του και να ενημερωθεί για τις θέσεις και τις προθέσεις των συνομιλητών του, από τη θέση ευθύνης που έχουν. Σε αυτές το ΔΥΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ έκφρασε τις ενστάσεις και τις ανησυχίες του σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των αστικών αποβλήτων της Αττικής, καθώς και την κατηγορηματική του αντίθεση στην απόφαση του ΕΔΣΝΑ για τη νέα θηριώδη επέκταση του ΧΥΤΑ Φυλής.

 

Σε ό,τι αφορά τους επικεφαλής των παρατάξεων της αντιπολίτευσης, εκφράστηκε και η δική τους ανησυχία για το αδιέξοδο στη διαχείριση των αστικών στερεών αποβλήτων της Αττικής,  που αντιμετωπίζεται διαχρονικά με τις συνεχείς επεκτάσεις του ΧΥΤΑ Φυλής. Δεσμεύτηκαν πως θα καταθέσουν ολοκληρωμένες προτάσεις, όταν θα δοθούν στη δημοσιότητα το επικαιροποιημένο ΠΕΣΔΑ και το Ολιστικό Σχέδιο διαχείρισης των αποβλήτων της Αττικής. Τέλος, επανέλαβαν την αντίθεσή τους στη  Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του σχεδίου «για τη δημιουργία δικτύου μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης ΑΕΠΥ από ΑΣΑ», η οποία έχει, ήδη, απορριφθεί από το περιφερειακό συμβούλιο Αττικής.

 

Στο σημείο αυτό, οφείλουμε να σημειώσουμε ότι το ΔΥΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ, σε όλες τις συναντήσεις, τόνισε πως το περιφερειακό συμβούλιο θα πρέπεινα ταχθεί -ρητά και με σαφήνεια-  κατά της υιοθέτησης της καύσης και, μάλιστα, ως βασικής μεθόδου διαχείρισης των αστικών αποβλήτων, κάτι που δεν προκύπτει από τις θέσεις των παρατάξεων, με την εξαίρεση της ΛΑΪΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ.

 

Από την συνάντηση με τον πρόεδρο του ΕΔΣΝΑ κ. Χ. Σιάτραπροέκυψε πως:

·         Το νέο ΠΕΣΔΑ θα είναι έτοιμο το ερχόμενο φθινόπωρο και δε θα περιλαμβάνει μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης(σημ.: θεωρείται αρμοδιότητα της κυβέρνησης).

·         Δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα για το σταμάτημα της λειτουργίας του ΧΥΤΑ Φυλής, ούτε και κάποιο σχέδιο για νέους χώρους τελικής διάθεσης, με τις επεκτάσεις να θεωρούνται μονόδρομος, προκειμένου να μην υπάρξει υγειονομική κρίση στην Αττική. Σε κάθε περίπτωση, δεν υπάρχει πρόνοια για τη διαχείριση του υπολείμματος, κατά τη διάρκεια της μεταβατικήςπεριόδου, μέχρι την επίτευξη των στόχων περιορισμού της ταφής στο επίπεδο του 10%.

·         Σε ό,τι αφορά τις νέες μονάδες επεξεργασίας, δηλώθηκε πως -από τις 6 μονάδες επεξεργασίας σύμμεικτων που προβλέπει το ισχύον ΠΕΣΔΑ- θα κατασκευαστούν οι δύο: του Πειραιά στο Σχιστό και του Κεντρικού Τομέα, σε σημείο που δεν έχει χωροθετηθεί ακόμα.

·         Στο θέμα της λήξης της 20ετούς σύμβασης παραχώρησης -από το Δήμο Φυλής προς τον ΕΔΣΝΑ-του χώρου της ΟΕΔΑ Φυλής, μας δηλώθηκε πως, αφενός η αρχική σύμβαση έχει λήξει και, αφετέρου, έχει αποδειχτεί, με δικαστικές αποφάσεις, ότι η συγκεκριμένη έκταση είναι δασική και δεν ανήκει στο Δήμο Φυλής!Ο Δήμος Φυλής έχει προσφύγει για το ζήτημα αυτό στον Άρειο Πάγο,με αντίδικοτο Ελληνικό Δημόσιο και όχι τον ΕΔΣΝΑ.

·         Δεν αποκλείστηκε το ενδεχόμενο, η γ΄ φάση της ΟΕΔΑ Φυλής να «φιλοξενήσει» κάποιου είδους δραστηριότητες διαχείρισης απορριμμάτων στο μέλλον.

·         Στο ζήτημα της περιβαλλοντικής αποκατάστασηςτου χώρου εναπόθεσης της λυματολάσπης, ο οποίος έχει εμφανίσει προβλήματα έκλυσης ρύπων, ειπώθηκε ότι υπάρχει μελέτη, αλλά δεν υπάρχει κάτι συγκεκριμένο για το έργο.

·         Σχετικά με την απόφαση του Δήμου Φυλής να θέσει σε δημόσια διαβούλευση στο Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο - ΗΠΜ την ΜΠΕφωτοβολταϊκού έργου 250 MW, το οποίο καταλαμβάνει το σύνολο, σχεδόν, της έκτασης της ΟΕΔΑ δεν υπήρξε απάντηση από τον ΕΔΣΝΑ.

·         Όσον αφορά στην επιδημιολογική μελέτη, τα αποτελέσματα της οποίας ακόμα δεν έχουν δημοσιευτεί, η απάντηση ήταν ότι «θα δημοσιευτεί και θα γίνει σχετική παρουσίαση»

·         Στην επισήμανση ότι η δημοσίευση των ευρημάτων της περιβαλλοντικής παρακολούθησηςστην ιστοσελίδα του ΕΔΣΝΑ έχει σταματήσει από το 2018, δεν υπήρξε κάποια απάντηση.

·         Σε ότι αφορά  το θέμα των αποτελεσμάτων των οικονομικών ελέγχων που δρομολόγησε η τωρινή περιφερειακή αρχή, ιδιαίτερα αυτών που σχετίζονται με τη διαχείριση των αποβλήτων δηλώθηκε πως η υπόθεση βρίσκεται στη δικαιοσύνη  και δεν μπορεί να υπάρξει ενημέρωση.

 

Το μέλλον διαγράφεται άκρως δυσοίωνο

 

Με αυτά τα δεδομένα, το ΔΥΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ, αποτιμώντας τα αποτελέσματα των συναντήσεων, επισημαίνει τα παρακάτω:

·      Η υπόθεση της καύσης των απορριμμάτων, κάθε άλλο παρά έχει κλείσει. Αντιθέτως, αναμένεται επαναφορά του κυβερνητικού σχεδίου, ενδεχομένως με μικρές αλλαγές.

·      Εντός του Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής, υπάρχει μια ευρεία πλειοψηφία, που συντάσσεται με τη λογική της καύσης, παρά την απόρριψη της αρχικής ΣΜΠΕ, στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης.

·      Η επιλογή ή μη της καύσης είναι καθοριστική  για τη μορφή και τους στόχους που θα έχει το επόμενο ΠΕΣΔΑ. Δεδομένου ότι η επιλογή αυτή έχει συνομολογηθεί ότι θα γίνει σε κεντρικό κυβερνητικό επίπεδο, πιθανολογούμε ότι το επικαιροποιημένο ΠΕΣΔΑ δε θα δημοσιοποιηθεί στην τελική του μορφή, προτού ανακοινωθούν οι προθέσεις της κυβέρνησης.

·      Αβεβαιότητα επικρατεί και ως προς άλλη μία κομβική σχεδιαστική παράμετρο, που αφοράστο χρονικό ορίζοντα για την υλοποίηση του στόχου για τον περιορισμό της ταφής σε επίπεδα κάτω του 10%. Η κυβέρνηση τον έχει προσδιορίσει στο 2030, εν γνώσει της ότι είναι παντελώς ανέφικτος, αγνοώντας τη δριμεία κριτική που της έχει ασκηθεί. 

 

Ανεξάρτητα από τα παραπάνω, στην πράξη, διαμορφώνονται ήδη οι βασικές κατευθύνσεις της πολιτικής της περιφερειακής αρχής και του ΕΔΣΝΑ, που συμπυκνώνονται στα εξής:

·      Διαπιστώνεται ανυπαρξία στόχων και δράσεων για τη μείωση των αποβλήτων, μέσω της πρόληψης. Σε αυτό το θέμα, αρνητικά λειτουργεί και η απουσία συγκεκριμένων προτάσεων και δράσεων του κινήματος, στο μέτρο που του αναλογεί αυτή η ευθύνη.

·      Η προδιαλογήκαι ανάκτηση υλικών, μέσω της ανακύκλωσης και της επεξεργασίας των βιοαποβλήτων, αναμένεται να κινηθεί στα ίδια νηπιακά επίπεδα, αφού εξαντλείται σε επιφανειακά έργα και δράσεις, καθαρά επικοινωνιακού χαρακτήρα, υψηλού κόστους και με περιορισμένα αποτελέσματα.

·      Οι κρίσιμοι τομείς της ανακύκλωσης και της προδιαλογής και επεξεργασίας των βιοαποβλήτων αποσπώνται -ουσιαστικά- από τους δήμους, οδηγούνται σε κεντρική διαχείριση και, μέσω αυτής, στα χέρια των εργολάβων, οι οποίοι ελάχιστα ενδιαφέρονται για το αν θα πετύχουν υψηλές επιδόσεις.

·      Συνεπώς, αναμένεται να συνεχιστεί να υπάρχουν -σε μεγάλο βάθος χρόνου- υψηλά ποσοστά σύμμεικτων απορριμμάτων, γεγονός που θα χρησιμοποιηθεί για να νομιμοποιηθεί η κατασκευή και λειτουργία μονάδων επεξεργασίας, προσανατολισμένων στην παραγωγή δευτερογενών καυσίμων, και μονάδων καύσης. Η εστίαση σε δύο, από τις έξι που αρχικά προβλέπονταν, μονάδες επεξεργασίας, προοιωνίζει τη δημιουργία δύο νέων ΕΜΑΚ.

·      Ακόμη κι έτσι, όμως, θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν μεγάλες ποσότητες υπολείμματος προς ταφή, παρά τις αντίθετες διαβεβαιώσεις των κυβερνώντων. Παρ’ όλα αυτά, είναι πρόδηλο πως στο σχεδιασμό του ΕΔΣΝΑ και της περιφέρειας Αττικής, ο ΧΥΤΑ Φυλής θα εξακολουθεί για πολλά χρόνια ακόμα να αποτελεί το μοναδικό χώρο εναπόθεσης των σκουπιδιών.

 

Η διαχείριση του υπολείμματος στην Αττική

 

Λογικά, η διαχείριση του υπολείμματος θα έπρεπε να είναι το τελευταίο ζήτημα, που θα μας απασχολούσε. Δεδομένων, όμως, των συνθηκών που επικρατούν, όπως τις περιγράψαμε παραπάνω, για την Αττική αποτελεί ένα μείζον θέμα. Το ΔΥΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ το έθεσε στις συναντήσεις και το επαναλαμβάνει και πάλι, προς όλες τις κατευθύνσεις, συμπεριλαμβανομένων των συλλογικοτήτων που αγωνίζονται για ριζική αλλαγή στον τρόπο διαχείρισης των αστικών αποβλήτων: πρόταση διαχείρισης των ΑΣΑ της Αττικής, η οποία δε θα περιλαμβάνει το κλείσιμο της εγκατάστασης της Φυλής και συγκεκριμένο τρόπο διαχείρισης του υπολείμματος, δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο ουσιαστικής συζήτησης.

 

Το ΔΥΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ, το Δεκέμβρη του 2025, κατέθεσε δημόσια τις επικαιροποιημένες θέσεις του. Σε αυτές περιλαμβάνεται η εκτίμηση, ότι -με τις καλύτερες προϋποθέσεις- ο στόχος για περιορισμό του προς ταφή υπολείμματος σε επίπεδα κάτω του 10% δεν μπορεί να επιτευχθεί πριν από το 2040. Στο μεταβατικό αυτό διάστημα, οι ανάγκες για ταφή του υπολείμματος σε ΧΥΤΥ θα είναι σημαντικές, ανάγκες που δεν μπορεί να επωμιστεί άλλο ο υφιστάμενος ΧΥΤΑ Φυλής, ο οποίος θα έπρεπε να έχει πάψει να λειτουργεί, εδώ και πολλά χρόνια. Για το σκοπό αυτό, έχουμε προτείνει την κατασκευή και λειτουργία ενός ή δύο μικρών ΧΥΤΥ, που θα καλύψουν τις τρέχουσες υποχρεώσεις, για όσο διάστημα αυτό είναι αναγκαίο.

 

Είμαστε διατεθειμένοι να συζητήσουμε οποιαδήποτε άλλη πρόταση διαχείρισης του υπολείμματος, με την προϋπόθεση ότι δε θα αναιρεί τις υπάρχουσες κατακτήσεις και παραδοχές του κινήματος, σε περιβαλλοντικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. Αυτό που δεν μπορούμε να ανεχτούμε, πλέον, είναι τα φιλικά χτυπήματα στην πλάτη και το υποκριτικό ενδιαφέρον για τις τύχες της Δυτικής Αθήνας - Αττικής, που δε θα συνοδεύεται από έμπρακτη υποστήριξη. Γιατί, αλλιώς, δεν πρόκειται για αλληλεγγύη, αλλά για ενθάρρυνση και διαιώνιση του περιβαλλοντικού ρατσισμού, σε βάρος των κοινωνιών που σηκώνουν όλο το βάρος μιας άθλιας διαχείρισης των απορριμμάτων της Αττικής, για πάνω από 60 χρόνια.

 

30.3.2026

 

 

ΔΥΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ

Συντονισμός φορέων, συλλογικοτήτων και πολιτών Δ. Αττικής - Δ. Αθήνας

oxixytafilis.blogspot.com - oxi.xyta.filis@gmail.com - f/b: Δυτικό Μέτωπο