ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ

Για να θυμούνται οι παλιοί και να γνωρίζουν οι νεότεροι.
Το πρόβλημα της διαχείρισης και ειδικότερα της διάθεσης/ αξιοποίησης των απορριμμάτων
στο νομό Αττικής έχει απασχολήσει επανειλημμένα, σε όλο το διάστημα της μεταπολίτευσης
μέχρι σήμερα, πέρα από τον υπεύθυνο φορέα διάθεσης, τον ΕΣΔΚΝΑ, και όλο το φάσμα των
εμπλεκομένων, περισσότερο ή λιγότερο άμεσα, φορέων: Τοπική Αυτοδιοίκηση (ΚΕΔΚΕ,
ΤΕΔΚΝΑ, άμεσα εμπλεκόμενοι δήμοι και κοινότητες, Δ. Αθηναίων και Πειραιά), προηγούμενα
Νομαρχιακά Συμβούλια και Νομαρχίες, Υπ. Εσωτερικών, ΥΠΕΧΩΔΕ, (ΠΕΡΠΑ και αργότερα
Τμήμα ΔΣΑ), προηγούμενα επιστημονικούς φορείς (ιδιαίτερα του ΤΕΕ καθώς και του ΕΜΠ, του
Συλλόγου Χημικών Μηχανικών, του ΓΕΩΤΕΕ κ.α.), άλλα ιδρύματα, συνδικαλιστικούς φορείς
(ΠΟΕ-ΟΤΑ, ΠΟΕΔΗΝ), πολιτικά κόμματα. Επανειλημμένα επίσης απασχόλησε και τον ημερήσιο
Τύπο.
Για την επίλυση του προβλήματος έχουν κατά καιρούς πραγματοποιηθεί: Συγκεντρώσεις,
ημερίδες, συνέδρια, συσκέψεις, εργασίες επιτροπών, διμερείς και πολυμερείς επαφές,
συνεντεύξεις Τύπου, λαϊκές κινητοποιήσεις, αρθρογραφίες, παρεμβάσεις στο Κοινοβούλιο.
Ανατρέχοντας στους πιο σημαντικούς σταθμούς εξέλιξης του ζητήματος, σημειώνονται τα
παρακάτω:

• Το 1976, η Δ.Ε. του ΤΕΕ αναθέτει σε ομάδα εργασίας την εκπόνηση μελέτης (Κ.
Μπούρκας, Μελ. Στάθη (ΕΣΔΚΝΑ), Γ. Αλισαφάκη (Δ. Αθηναίων) και Δ. Διακουλάκη)
για τη "Δημοτική Καθαριότητα", η οποία επικεντρώνεται περισσότερο στα ζητήματα
της Αττικής. Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι πρέπει να αναδιοργανωθεί ο
Ενιαίος Σύνδεσμος, καθώς επισημαίνεται πως το προσωπικό του ΕΣΔΚΝΑ τότε
αποτελείτο από ένα συμβασιούχο Πολιτικό Μηχανικό.
• Τον Ιανουάριο του 1977 κλείνει η χωματερή "Βάρης", ύστερα από κινητοποιήσεις
διαρκείας των κατοίκων του Κορωπίου.
• Το 1978 η διοίκηση του ΕΣΔΚΝΑ απαγορεύει την απόρριψη εξω-οικιακών
απορριμμάτων στη χωματερή Σχιστού
• Τον ίδιο χρόνο (1978) αρχίζουν οι κινητοποιήσεις του Δήμου Άνω Λιοσίων για την
περιβαλλοντική αναβάθμιση της περιοχής και την κατασκευή παρακαμπτηρίου προς
τη χωματερή δρόμου.
• Το 1979 το Υπ. Εσωτερικών αναθέτει μελέτη για τον εντοπισμό νέων χώρων
υγειονομικής ταφής απορριμμάτων και το 1979 ανατέθηκε μελέτη για δίκτυο
σταθμών μεταφόρτωσης απορριμμάτων στο λεκανοπέδιο της Αθήνας.
• Το 1982 τίθεται συγκεκριμένα και επιτακτικά από το Δήμο Άνω Λιοσίων η απαίτηση
για την απομάκρυνση της χωματερής Α. Λιοσίων, αίτημα που γίνεται αποδεκτό από
τον ΕΣΔΚΝΑ.
• Τον ίδιο επίσης χρόνο (Ιούλιος 1982), η ΤΕΔΚΝΑ διοργανώνει ημερίδα με θέμα τη
διάθεση των απορριμμάτων στην Αττική.
• Το 1983, σε συνέχεια επερώτησης στη Βουλή και σχετικών αποφάσεων του ΕΣΔΚΝΑ
και του Δήμου Α. Λιοσίων συγκροτείται επιτροπή για τον εντοπισμό νέων χώρων
διάθεσης απορριμμάτων στην Αττική. Η επιτροπή αποτελείται από εκπροσώπους
(στην πλειοψηφία τους ειδικούς επιστήμονες) των ΥΠΕΧΩΔΕ, Υπ. Εσωτερικών,
ΕΣΔΚΝΑ, Νομ. Συμβ. Αττικής, Δ. Αθηναίων και Δ. Πειραιά. Ολοκληρώνει το έργο της
το 1984, χωρίς, όμως, να δοθεί οποιαδήποτε συνέχεια.
• Το 1984 ο ΕΣΔΚΝΑ οργανώνει τριήμερο πανελλαδικό συνέδριο για τη διαχείριση των
στερεών αποβλήτων, με ευρύτατη συμμετοχή εκπροσώπων Τ.Α., Κεντρικής Διοίκησης
και επιστημονικών φορέων, που θα συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη δυνατή κοινωνική
αποδοχή. Πραγματικά, με βάση τα συμπεράσματα του Συνεδρίου, διαμορφώνεται ένα
μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα με τους παρακάτω άξονες δράσης:
o Κλείσιμο χωματερών Α. Λιοσίων και Σχιστού και μέχρι τότε βελτίωση της
διάθεσης. Δημιουργία τριών σύγχρονων χώρων υγειονομικής ταφής (Δυτ.
Αττική, Β.Α. Αττική, Ν.Α. Αττική) και ενός μικρότερου στη Λαυρεωτική, σε
επιλεγμένους ήδη χώρους.
o Δημιουργία δικτύου 5 ΣΜΑ (Σχιστού, Ελαιώνα, Βεΐκου, Αλίμου-Ελληνικού,
Δυτ. Αθήνας) και τοπικών συστημάτων μεταφόρτωσης για τους
απομακρυσμένους ΟΤΑ.
o Ανάπτυξη του ερευνητικού και πειραματικού έργου του ΕΣΔΚΝΑ στην
κατεύθυνση κύρια της ανακύκλωσης, της παραγωγής εδαφοβελτιωτικού
υλικού, της αξιοποίησης ή καύσης βιοαερίου, της καύσης των νοσοκομειακών
αποβλήτων, της διάθεσης των πετρελαιοειδών και λοιπών παρόμοιων
καταλοίπων.
o Διεύρυνση του αντικειμένου του ΕΣΔΚΝΑ για μια ουσιαστική βοήθεια στους
ΟΤΑ της χώρας.
• Το 1985 αρχίζει το πειραματικό πρόγραμμα Διαλογής στην Πηγή (Δ.σ.Π.) του
ΕΣΔΚΝΑ σε συνεργασία με 10 Δήμους-μέλη του και η εκστρατεία πληροφόρησης των
πολιτών για την αναγκαιότητα της ανακύκλωσης
• Το 1986 διαπιστώνεται ότι:
(α) αναπτύσσεται το ερευνητικό πειραματικό σκέλος του προγράμματος του ΕΣΔΚΝΑ
(πυρολυτικός αποτεφρωτήρας, πιλοτική μονάδα μηχανικής ανακύκλωσης, διερεύνηση
βιοαερίου, Δ.σ.Π.).
(β) βελτιώθηκε δραστικά η διάθεση των απορριμμάτων στις δύο υπάρχουσες
χωματερές, κύρια χάρη στην αυτεπιστασία.
(γ) προωθείται ο ΣΜΑ Σχιστού.
Αντίθετα είχε καθηλωθεί το πρόγραμμα δημιουργίας νέων ΧΥΤΑ εξαιτίας των
αντιδράσεων των ΟΤΑ, στα διοικητικά όρια των οποίων βρίσκονταν οι χώροι που
είχαν υποδειχθεί από το 1984.
• Το 1987 ο Πρόεδρος του ΕΣΔΚΝΑ καταθέτει εισήγηση στο τακτικό συνέδριο της
ΚΕΔΚΕ με θέμα:
Η διάθεση των απορριμμάτων στην ύπαιθρο-Προτάσεις για τη λύση του
προβλήματος" όπου επισημαίνεται η ανάγκη πληροφόρησης πολιτών και αιρετών
αρχόντων στα ζητήματα διάθεσης των απορριμμάτων.
• Το Δεκέμβρη του 1987, επικαιροποιείται από το Δ.Σ. το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα
του ΕΣΔΚΝΑ.
• Το 1987 και 1988 αναπτύσσονται πρωτοβουλίες από το ΤΕΕ και το ΕΜΠ με
ημερίδες για τα ζητήματα διάθεσης των απορριμμάτων.
• Το 1988 η ΤΕΔΚΝΑ αποφασίζει να αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την
εξασφάλιση των νέων χώρων με προτεραιότητα το χώρο της Δυτ. Αττικής.
Συγκροτείται επιτροπή από τους άμεσα αφορώμενους ΟΤΑ (Α. Λιόσια, Ασπρόπυργο,
Ελευσίνα, Ζεφύρι, Καματερό, Κερατσίνι, Μαγούλα, Μάνδρα, Μέγαρα, Νέα Πέραμος,
Νίκαια, Πέραμα, Φυλή) για τον καθορισμό των κριτηρίων επιλογής του χώρου και την
προώθηση του όλου ζητήματος, η οποία όμως δεν είχε σημαντική συνέχεια στη
λειτουργία της.
• Την ίδια χρονιά (1988) ναυαγεί η προσπάθεια των ΟΤΑ της Λαυρεωτικής για τη
δημιουργία τοπικού ΧΥΤΑ, όταν ο δήμος Κερατέας ανακαλύπτει ότι ο επικρατέστερος
χώρος βρίσκεται στα διοικητικά του όρια και δηλώνει την κατηγορηματική του
διαφωνία.
• Το 1988 άρχισε να λειτουργεί η πιλοτική μονάδα ανακύκλωσης του ΕΣΔΚΝΑ
δυναμικότητας 32 τόνων/ημέρα (16ωρη λειτουργία). Μετά από πολλούς ελέγχους και
προσαρμογές η βελτιστοποίηση της ολοκληρώθηκε το Μάρτιο του 1991, με δαπάνες
της κατασκευάστριας εταιρείας.
• Τον Οκτώβρη του 1989 η ΤΕΔΚΝΑ και ο ΕΣΔΚΝΑ διοργανώνουν ξανά, από κοινού
αυτή τη φορά, ημερίδα στην οποία κλήθηκαν οι δήμαρχοι και κοινοτάρχες της
Αττικής, με στόχο την ενεργοποίηση τους. Την ίδια χρονιά ο ΕΣΔΚΝΑ πραγματοποιεί
επαφές με εκπροσώπους των πολιτικών κομμάτων και τον οικουμενικό πρωθυπουργό,
ενώ ο υπουργός Εσωτερικών αναλαμβάνει πρωτοβουλίες οργανώνοντας συσκέψεις με
τους άμεσα εμπλεκόμενους δημάρχους και κοινοτάρχες. Συγκροτείται διεπιστημονική
ομάδα εργασίας για την επιλογή θέσης στη Δυτ. Αττική, εκτός του Θριασίου Πεδίου.
Η Ομάδα εργασίας παραδίδει τα πορίσματα της το Μάρτιο του 1990. Τα πορίσματα
γίνονται αποδεκτά από την πολιτική ηγεσία του Υπ. Εσωτερικών, από τον ΕΣΔΚΝΑ και
το Δήμο Άνω Λιοσίων. Προβλέπονται μια σειρά αντισταθμιστικών παροχών και
συμφωνείται από τους τρεις πιο πάνω φορείς ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα
δράσης για την παύση λειτουργίας του ΧΔΑ Άνω Λιοσίων.
• Το Μάρτιο του 1991 ολοκληρώθηκαν οι εγκρίσεις καταλληλότητας από τους
νομάρχες υποψηφίων χώρων και ο ΕΣΔΚΝΑ δημοπρατεί και αναθέτει δύο μελέτες
περιβαλλοντικών επιπτώσεων (μία για τη Δυτ. Αττική και μία για τη ΒΑ και ΝΑ Αττική)
προκειμένου να επιλεγούν οι δύο χώροι υγειονομικής ταφής απορριμμάτων.
• Τον Απρίλιο του 1991 κλείνει λόγω υπερκορεσμού η χωματερή Σχιστού και αρχίζει
η λειτουργία του ΣΜΑ Σχιστού με μεταφορά των απορριμμάτων στο μοναδικό, πλέον,
ΧΔΑ Άνω Λιοσίων.
• Επίσης από το 1991, λόγω και της συγκέντρωσης όλων των απορριμμάτων στον ΧΔΑ
Α. Λιοσίων, αρχίζει να καταβάλλεται στους οχλούμενους ΟΤΑ χρηματική
αντισταθμιστική εισφορά.
• Στις αρχές του 1992 υποβάλλεται η 1η φάση της κάθε μελέτης (Δυτ. Αττικής, Α.
Αττικής) και με σημαντική καθυστέρηση ο υφυπουργός ΠΕΧΩΔΕ εκδίδει την
προέγκριση χωροθέτησης για δύο χώρους για κάθε μελέτη.
• Τον Ιανουάριο του 1992 ο δήμαρχος Αθηναίων κ. Τρίτσης οργανώνει ευρύτατη
σύσκεψη με συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων (κυβέρνηση, Τοπική
Αυτοδιοίκηση, πολιτικά κόμματα, συνδικαλιστικοί φορείς, επιστημονικοί φορείς) και
εκπρόσωπος μεγάλων πόλεων της Ευρώπης, η οποία καταλήγει ομόφωνα στην
αποδοχή του μεσοπρόθεσμου προγράμματος του Συνδέσμου.
• Το Νοέμβριο του 1992 στο ετήσιο τακτικό συνέδριο της ΤΕΔΚΝΑ αποφασίζεται σε
μια νέα προσπάθεια εξασφάλισης της κοινωνικής αποδοχής, η συζήτηση του
ζητήματος της διαχείρισης των απορριμμάτων της Αττικής σε ξεχωριστή συνέλευση
των μελών της, στα μέσα του Δεκέμβρη. Η συνέλευση αυτή πραγματοποιήθηκε
τελικά το Ιοανουάριο του 1993.
• Νοέμβριος 1992Στα πλαίσια του τακτικού συνεδρίου της ΚΕΔΚΕ , τα
συμπεράσματα του στρογγυλού τραπεζιού για το Περιβάλλον - Πολεοδομία -
Χωροταξία, που εγκρίθηκαν ομόφωνα από το σώμα γίνεται ξεχωριστή αναφορά στα
απορρίμματα, που βρίσκεται σε πλήρη συμφωνία με την πρόταση εθνικής
στρατηγικής που διαμόρφωσε το 1988 ο ΕΣΔΚΝΑ.
• Στις 19 Ιανουαρίου 1993 η Δ.Ε. της ΤΕΔΚΝΑ συγκάλεσε Γ.Σ. των μελών της,
ύστερα από δίμηνη εντατική προετοιμασία, στην οποία περιλαμβάνονται και
συσκέψεις με όλους τους εμπλεκόμενους ΟΤΑ. Τόσο η εισήγηση της ΤΕΔΚΝΑ, που
προετοιμάστηκε σε στενή συνεργασία με τον ΕΣΔΚΝΑ, αποτέλεσμα, μάλιστα, έντονης
συζήτησης, όσο και οι τελικές αποφάσεις που πάρθηκαν, ενίσχυσαν ουσιαστικά και το
ρόλο γενικά, και το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα του ΕΣΔΚΝΑ ειδικότερα, καθώς:
o Απέτυχε η προσπάθεια μερικών δήμων, με προεξάρχοντα το δήμο Πειραιά, να
περιοριστεί ο ρόλος του ΕΣΔΚΝΑ στο επίπεδο του επιτελικού σχεδιασμού.
Απορρίφθηκε, επίσης, η πρόταση να αποσπασθεί από τον ΕΣΔΚΝΑ το
αντικείμενο της διάθεσης, επεξεργασίας και μεταφόρτωσης των
απορριμμάτων και να δοθεί στους γειτονικούς με τον κάθε ΧΥΤΑ ή ΣΜΑ δήμους.
o Επιβεβαιώθηκε η ανάγκη να σεβαστούν όλοι οι ΟΤΑ της Αττικής τον ενιαίο
σχεδιασμό του ΕΣΔΚΝΑ.
o Επιβεβαιώθηκε πλήρως η μέχρι τότε πορεία εκπόνησης των δύο Μελετών
Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και αποφασίστηκε να αρχίσει η
εκπόνηση της Β΄φάσης με αφετηρία τα συμπεράσματα της Α΄φάσης των δύο
μελετών. Η εισηγητική πρόταση της ΔΕ της ΤΕΔΚΝΑ να περιοριστεί η Β’ φάση
των ΜΠΕ, για χώρους εντός Αττικής με αποκλεισμό της περιοχής «Ριτσώνας»
καταψηφίστηκε με μεγάλη πλειοψηφία.
• Το διάστημα από τον Ιανουάριο του 1993 μέχρι το Δεκέμβριο του 1994 ήταν
μια περίοδος όπου το ζήτημα της χωροθέτησης πάγωσε στην πράξη, αναπτύχθηκαν
όμως άλλοι τομείς του προγράμματος του ΕΣΔΚΝΑ, όπως:
o Η ανάπτυξη του συστήματος τοπικής μεταφόρτωσης των απορριμμάτων, που
μελέτησε και προώθησε η Τ.Υ. του ΕΣΔΚΝΑ.
o Η πειραματική εφαρμογή, στο δήμο Χαλανδρίου του καινοτομικού
συστήματος εμπροσθοπλάγιας αποκομιδής και συνδυασμένης μεταφόρτωσης
των απορριμμάτων.
o Το ξεκίνημα του προγράμματος Δ.Σ.Π. χαρτιού στους 14 δήμους του Ν. Α.
Λεκανοπεδίου, με λογότυπο «Καν’ το κι εσύ».
o Η διασφάλιση της επιχορήγησης, από το Ταμείο Συνοχής και το Β. Κ.Π.Σ.
σημαντικών έργων του ΕΣΔΚΝΑ, όπως οι αποκαταστάσεις των δύο παλαιών
Χ.Δ.Απορριμμάτων Σχιστού και Ανω Λιοσίων, το εργοστάσιο μηχανικής
ανακύκλωσης - βιοσταθεροποίησης, ο αποτεφρωτήρας παθογόνων
απορριμμάτων, το σύστημα δεματοποίησης απορριμμάτων, ο ΣΜΑ Ελαιώνα.
o Η δημοπράτηση των έργων αποκατάστασης των δύο παλαιών χωματερών.
• Το Δεκέμβριο του 1994 το Δ.Σ.Α. Λιοσίων αποδέχθηκε τη δημιουργία, του ΧΥΤΑ
Δυτ. Αττικής στα διοικητικά του όρια, κατ΄επέκταση της υπάρχουσας χωματερής των
Ανω Λιοσίων καθώς και την κατασκευή του εργοστασίου μηχανικής ανακύκλωσης
δυναμικότητας 300.000 τον/έτος και του αποτεφρωτήρα νοσοκομειακών αποβλήτων.
• Στις 13 Δεκέμβρη 1994, η Δ.Ε. της ΤΕΔΚΝΑ σε συνέχεια σύσκεψης Δημάρχων και
Προέδρων Κοινοτήτων του Ν. Αττικής, παρουσία και του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ,
συμφώνησε με ομόφωνη απόφασή της στην κατασκευή του πιο πάνω εργοστασίου
μηχανικής ανακύκλωσης και του ΧΥΤΑ και κάλεσε τον ΕΣΔΚΝΑ να συνεχίσει τις
διαδικασίες για την προώθηση του προγράμματός του με άλλους δύο ΧΥΤΑ και
εργοστάσια ανακύκλωσης, καθώς και σταθμούς μεταφόρτωσης που θα
οριστικοποιηθούν από την πολιτεία.
• Στις 11/6/1996 εγκρίνεται από το Δ.Σ. του ΕΣΔΚΝΑ και αποστέλλεται σε συνέχεια
στο ΥΠΕΧΩΔΕ για την έκδοση αποφάσεων προέγκρισης χωροθέτησης, η μελέτη
«Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων από Ίδρυση Χώρων Υγειονομικής Ταφής
Απορριμμάτων στην Β. Β.Α. και Ν. Ν.Α. Αττική», που ολοκληρώθηκε σύμφωνα και με
τη σχετική υπ΄ αριθμ. 6750/10-11-95 Συμπληρωματική (της αρχικής υπ΄αριθμ.
4227/16-9-91) Σύμβαση. Ο ανάδοχος μελετητής υποδεικνύει τελικά δύο υποψηφίους
χώρους, ένα για κάθε χωρική ενότητα, δηλαδή:
o Ένα χώρο για την χωρική ενότητα Β. Β.Α. Αττική, ήτοι τη θέση Ριτσώνα 2
στα διοικητική όρια του Ν. Ευβοίας με επόμενες κατά σειρά επιλογής, θέσεις:
(α) Ριτσώνα 1
(β) Αυλώνα – Πηγάδι Παππά Ανατολικό
(γ) Γραμματικό – Μηλιές
(δ) Αυλώνα – Πηγάδι Παππά Δυτικό και
(ε) Βαρνάβα – Πέτρα Σταυρετού
o Σημειώνεται ότι κατά την αξιολόγηση του Επιστημονικού Συμβούλου της
μελέτης (Τμήμα Χημικών Μηχανικών του Ε.Μ.Π.) η ιεραρχική κατάταξη είναι:
α) Ριτσώνα 1 και 2
β) Αυλώνα και Γραμματικό
γ) Βαρνάβα
Σημειώνεται, επίσης, ότι η Τ.Υ. του ΕΣΔΚΝΑ, ως επιβλέπουσα Υπηρεσία,
επέμενε στην αρχική κατάταξη του μελετητή (Μάιος 1996) κατά την οποία η
θέση «Αυλώνα- Πηγάδι Παππά» κατατάσσονταν τελευταία.
o Ένα χώρο για τη χωρική ενότητα Ν. και Ν.Α. Αττικής, ήτοι τη θέση Κερατέα
με επόμενες, κατά σειρά επιλογής τις θέσεις:
(α) Κορωπί – Βόρειο
(β) Μαρκόπουλο και
(γ) οριακά αποδεκτό, Κορωπί Νότιο.
Κατά την αξιολόγηση του Επιστημονικού Συμβούλου της μελέτης οι χώροι
κατατάσσονται σε δύο ομάδες:
α) Κερατέα και Κορωπί Βόρειο και
β) Μαρκόπουλο και Κορωπί Νότιο.
Διευκρινίζεται ότι παρόλο που οι τίτλοι των μελετών διατηρούσαν την αρχική
τους διατύπωση με την οποία ανατέθηκαν, στην πραγματικότητα δεν
αφορούσαν σε ΧΥΤΑ αλλά σε ΟΕΔΑ.
• Στη Συνεδρίασή του, στις 24-1-97, το Περιφερειακό Συμβούλιο της Αττικής παίρνει
κατά πλειοψηφία απόφαση (Πρακτικό υπ΄αρ. 30) η οποία ανατρέπει άρδην τα μέχρι
τότε κρατούντα ως προς τη χωροθέτηση των τριών ΟΕΔΑ, υιοθετώντας τη θέση του
Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ. Ειδικότερα αποφασίζεται να δοθεί προέγκριση χωροθέτησης για
τις περιοχές Αυλώνος (Δ και Α τμήμα) , Γραμματικού (Μαύρο Βουνό) και Κερατέας.
Επιπλέον απορρίπτεται η μέθοδος της καύσης και προτείνεται η μέθοδος του
μηχανικού διαχωρισμού και αερόβιας σταθεροποίησης ως η πλέον κατάλληλη, ενώ
αποφασίζεται και το κλείσιμο των ανεξέλεγκτων χώρων διάθεσης και η δέσμευση
κονδυλίων ύψους 1,5 δις. για την εκπόνηση προγραμμάτων εξυγίανσης και
αποκατάστασης.
• Σε συνέχεια των παραπάνω ο Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ εκδίδει την υπ΄ αριθμ.
15043/4921/16-5-97 Απόφαση Προέγκρισης Χωροθέτησης ΟΕΔΑ στα διοικητικά όρια
της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ανατολικής Αττικής για τις θέσεις:
o Αυλώνα 1 και 2
o Κερατέα και
o Μαύρο Βουνό Γραμματικού.
Η απόφαση, όμως, αυτή βασιζόμενη στην Απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου
Αττικής για το Πρόγραμμα Διαχείρισης Απορριμμάτων Περιφέρειας Αττικής και σε
προηγούμενο, το υπ΄αριθμ. 3143/20-12-96, έγγραφο του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ,
ανέτρεπε, όπως προαναφέρθηκε, το σχεδιασμό χωροθέτησης του ΕΣΔΚΝΑ, καθόσον
αντί να επιλέξει οριστικά δύο θέσεις, μια για κάθε ΟΕΔΑ δυναμικότητας, η κάθε μια,
400.000 τόνων/έτος, προεπιλέγει τρεις θέσεις από τις οποίες θα επιλεγεί τελικά μια
μόνη θέση, για μια μικρότερη ΟΕΔΑ που θα υποδέχεται τα απορρίμματα μόνο της
Νομαρχίας Ανατολικής Αττικής, τα οποία δεν υπερβαίνουν τους 150.000 τόνους/έτος
ή, κατ΄ άλλη εκδοχή τους 1000 τόνους ανά ημέρα.
• Κατά της πιο πάνω απόφασης προέγκρισης χωροθέτησης του κ. Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ
προσέφυγαν στο ΣτΕ οι ΟΤΑ, Κερατέας, Αυλώνα και Γραμματικού. Και το μεν Ε΄
Τμήμα του ΣτΕ έκανε δεκτές, κατ΄ αρχήν, τις ενστάσεις, η Ολομέλεια όμως του ΣτΕ,
στην οποία παραπέμφθηκε, ως μείζονος σημασίας, το θέμα, τις απέρριψε με το
αιτιολογικό ότι: Εφόσον, τελικώς, σύμφωνα και με την οικεία απόφαση του
Περιφερειακού Συμβουλίου Αττικής, επρόκειτο να δημιουργηθεί μια μόνο ΟΕΔΑ στην
περιοχή της Νομαρχίας Ανατολικής Αττικής, η προσβαλλόμενη πράξη του Υπουργού
δεν συνιστούσε εκτελεστή πράξη της Διοίκησης αλλά προπαρασκευαστική ενέργεια,
μη αποτελούσα, δηλ. την κατά νόμο προβλεπόμενη Απόφαση Προέγκριση Xωροθέτησης.
• Στο ενδιάμεσο διάστημα ανατέθηκαν για το υπόψη θέμα και εκπονήθηκαν,
ανεξάρτητα η μία από την άλλη, τρεις ακόμη μελέτες:
i. Η μελέτη του Πανεπιστημίου Πατρών (Μελετητές Χ. Τσιλιγιάννης κ.α.) που
εκπονήθηκε στο τέλος του 1996 για λογαριασμό της ΤΕΔΚΝΑ, με τίτλο «Αξιολόγηση
Τεχνολογιών Επεξεργασίας και Διάθεσης Απορριμμάτων – Χωροθετήσεις για την
Αττική». Η μελέτη αυτή επιλαμβάνεται του θέματος των χωροθετήσεων
εγκαταστάσεων διάθεσης απορριμμάτων σε αλληλεξάρτηση θέσης – Εφαρμοζόμενης
μεθόδου.
Είναι χαρακτηριστικό ότι μεταξύ των χώρων που ερευνήθηκαν σε όλη την Αττική για
τη χωροθέτηση δύο ΟΕΔΑ (δηλ. Εγκατάσταση Μηχανικού Διαχωρισμού και
Βιοσταθεροποίησης και Χώρος Υγειονομικής Ταφής των Υπολειμμάτων της), ως
επικρατέστερες από τις θέσεις της Νομ. Ανατολικής Αττικής προκρίνονται η Κερατέα-
«Οβριόκαστρο» και «Ντράφι Διονύσου» με την απαγορευτική, όμως, υπόμνηση για
την τελευταία ότι εμπίπτει στο όριο των 13 χλμ. από τον αερολιμένα «Ελευθέριος
Βενιζέλος» (Τόμος ΙΙΙ, Β, Κεφ. 3 «Προτεινόμενος Σχεδιασμός», σελ. 14).
Τα τελικά συμπεράσματα της έρευνας υπό τον χαρακτηριστικό τίτλο
«3.Προτεινόμενος Σχεδιασμός»έχουν ως εξής :
1. Σταδιακή εφαρμογή της διαλογής στη πηγή με προτεραιότητα το
χαρτί και το αλουμίνιο και κέντρα διαλογής υλικών (MRFs)
2. Κατασκευή μιας δεύτερης μονάδας Μηχανικού Διαχωρισμού και
Βιοσταθεροποίησης που είναι μια διαφορετική ονομασία του Εργοστασίου
Μηχανικής Ανακύκλωσης και Κομποστοποίησης (ΕΜΑΚ) με ένα δεύτερο χώρο
υγεονομικής ταφής των υπολειμμάτων
3. Κατασκευή μια Ολοκληρωμένης Εγκατάστασης Διάθεσης
Απορριμμάτων (ΟΕΔΑ) στην Ανατολική Αττική, η οποία περιγράφεται ως
«Εγκατάσταση Ολοκληρωμένης Μονάδας ΜΔΒ με Χώρο Ταφής των
Υπολειμμάτων»
4. Κατασκευή ενός ξεχωριστού ΧΥΤΑ, για τα μη επιδεχόμενα
επεξεργασίας στερεά μη επικίνδυνα απόβλητα. Σημειώνεται στο ζήτημα αυτό,
ότι στο Πλαίσιο Περιφερειακού Σχεδιασμού (2001) τα απόβλητα αυτά αντί να
κατευθύνονται σε ένα κεντρικό (για όλη την Αττική) ΧΥΤΑ επιλέχθηκε να
κατευθύνονται (κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Εγγύτητας), προς τον
πλησιέστερο από τους προβλεπόμενους ΧΥΤΑ της αντίστοιχης ΟΕΔΑ).
5. Κατασκευή μιας σύγχρονης, με δοκιμασμένη τεχνολογία, μονάδας
ενεργειακής αξιοποίησης του RDF που ανακτάται από τα εργοστάσια
ανακύκλωσης – κομποστοποίησης μέγιστης δυναμικότητας 500 τόννων/ημέρα
6. Εκπόνηση στοχοθετημένων ερευνητικών προγραμμάτων με
αντικείμενο την περαιτέρω βελτίωση ανακτώμενων προϊόντων και
τεχνολογιών
ii. Σε παρόμοια συμπεράσματα καταλήγει και η επίσης εμπεριστατωμένη (τρίτομη)
μελέτη που ολοκληρώθηκε το Δεκέμβριο του 1994 από ομάδα ειδικών επί του
θέματος επιστημόνων για την Περιφέρεια Αττικής με τίτλο: «Μελέτη για τον
καθορισμό Πολιτικών Διαχείρισης Αποβλήτων Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Περιφέρεια
Αττικής.» Η μελέτη αυτή είναι θεματολογικά και γεωγραφικά ευρύτερη της
προηγουμένης, καθώς επεκτείνεται σε όλες τις φάσεις διαχείρισης των απορριμμάτων
και αναφέρεται σε όλη τη διοικητική έκταση της Περιφέρειας Αττικής. Τα τελικά
συμπεράσματα της έχουν ως εξής
1. Αναβάθμιση της προσωρινής αποθήκευσης, συλλογής και μεταφοράς
των απορριμμάτων με :
• Καθολική εφαρμογή της μηχανικής αποκομιδής
• Ανανέωση – επέκταση κάδων και containers
• Εκσυγχρονισμό του στόλου των απορριμματοφόρων
2. Δημιουργία πέντε νέων Σταθμών Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων
(πλέον του λειτουργούντος στο Σχιστό) για τα απορρίμματα του
Λεκανοπεδίου της Αθήνας που ταυτίζονται με αυτούς του Προγράμματος του
ΕΣΔΚΝΑ, και τεσσάρων ακόμα περιφερειακών, συνολικής δυναμικότητας 3450
τόννων/ημέρα.
3. Κεντρική διαχείριση των παθογόνων νοσοκομειακών αποβλήτων με
σύγχρονο αποτεφρωτήρα και σύστημα συλλογής
4. Ανάπτυξη της ανακύκλωσης με διαλογή στην πηγή χρήσιμων υλικών
(και με Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών, ΚΔΑΥ ή MRFs)
δυναμικότητας 420.000 τόνων/έτος.
5. Κατασκευή τριών κεντρικών ΧΥΤΑ (Δυτ. Αττική, Βόρεια Αττική, Ν-ΝΑ
Αττική (Μεσόγεια) και τοπικών ΧΥΤΑ στις επαρχίες Μεγαρίδας και Τροιζηνίας
καθώς και στα νησιά Σαλαμίνα, Αίγινα, Αγκίστρι, Σπέτσες, Ύδρα και Κύθηρα.
6. Κατασκευή μονάδας παραγωγής εδαφοβελτιωτικού υλικού,
δυναμικότητας 200.000 τόννων/έτος σε συνεργασία με πρόγραμμα συλλογής
δύο ρευμάτων, ζυμώσιμων και μη ζυμώσιμων
7. Πρόγραμμα υποστήριξης του όλου διαχειριστικού σχεδίου με άξονες
την ενημέρωση του πολίτη, τη δημιουργία κέντρων πληροφόρησης, την
εξασφάλιση επιστημονικής και τεχνικής βοήθειας, της επιδότησης φορέων
8. Αποκατάσταση των παλαιών χώρων διάθεσης Άνω Λιοσίων και
Σχιστού, κλείσιμο και αποκατάσταση των ανεξέλεγκτων χωματερών της
Αττικής που δεν προσφέρονται για εξυγίανση και περαιτέρω λειτουργία τους
ως ΧΥΤΑ και εκσυγχρονισμό όσων από αυτές μπορούν να συνεχίσουν την
λειτουργία τους ως ΧΥΤΑ
Όπως προκύπτει από τα παραπάνω η μόνη διαφοροποίηση της μελέτης αυτής από
τους βασικούς στόχους του πλαισίου ΠεΣΔΑ, συνίσταται στην παντελή έλλειψη
μονάδων μηχανικού διαχωρισμού σύμμεικτων απορριμμάτων. Επί του σημείου αυτού
παρατηρείται ότι παρόλο που ως μέθοδος διαχείρισης το σενάριο των δύο ρευμάτων
(εν προκειμένω ζυμώσιμων και μη ζυμώσιμων) προσφέρεται έναντι αυτής των
σύμμεικτων απορριμμάτων, είναι γεγονός ότι μέχρι το 1994, οπότε υποβλήθηκε το
πρώτο Τεχνικό Δελτίο για τη χρηματοδότηση του έργου, περιορισμένη μόνο και
ευκαιριακή χρήση εγένετο των κάδων μηχανικής αποκομιδής πράγμα που καθιστούσε
ανέφικτη την εφαρμογή της μεθόδου.
iii. Η Μελέτη με τίτλο «Διαχείριση Απορριμμάτων Ανατολικής Αττικής – Εντοπισμός
και Αξιολόγηση Χώρων Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων και Εργοστασίου
Μηχανικής Ανακύκλωσης» που εκπονήθηκε από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
(Μελετητές κ. Παπακυριακόπουλος κ.α.) για λογαριασμό της Νομ. Ανατολικής Αττικής.
Η υπόψη μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει χώρος στη Νομ.
Ανατολικής Αττικής για ΕΜΑΚ και ΧΥΤ των υπολειμμάτων του παρά μόνο μια θέση
στο Γραμματικό για προσωρινή χρήση.
Σύμφωνα όμως με τους ίδιους τους μελετητές η θέση Κερατέα αποκλείεται με
την παρακάτω αιτιολογία:
«Γειτνίαση με ασυμβίβαστες χρήσεις ή δραστηριότητες, καθώς επίσης και με το
λειτουργικό τους χώρο (ΚΑΠ – 2.4) λόγω γειτνίασης με αρχαιολογική περιοχή, αν δε
μετακινηθεί στα πλησιέστερα επιτρεπτά όρια, επέρχεται μείωση του χώρου και κατά
συνέπεια μείωση της διάρκειας ζωής κατά το ήμισυ (10 χρόνια) και συνεπώς εμπίπτει
στο κριτήριο αποκλεισμού λόγω επάρκειας χώρου (ΚΑΠ-3.1)».
Πέραν του γεγονότος ότι τα 10 έτη δεν μπορούσαν πλέον να τίθενται ως όριο
αποκλεισμού, αποδεικνύεται σύμφωνα με εργασία των Τεχνικών υπηρεσιών του
ΕΣΔΚΝΑ, ότι ο χώρος , ακόμη κι αν μετατοπιστεί, για να διαπλσιασθεί το όριο
προστασία από τη θέση «Οβριόκαστρο (ή «Αυρόκαστρο»), είναι επαρκέστατος
(εμφανίζει χωρητικότητα για 30 χρόνια), όπως άλλωστε υποδηλώνεται και στη
μνημονευθείσα μελέτη του Πανεπιστημίου Πατρών.
• Παρόλα αυτά μετά, τις μνημονευθείσες εξελίξεις (Απόφαση Περιφερειακού
Συμβουλίου Αττικής, θέσεις της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΧΩΔΕ για αυτόνομη λύση
του προβλήματος της διαχείρισης των απορριμμάτων των ΟΤΑ της Νομ. Ανατολικής
Αττικής) το όλο ζήτημα περιέπεσε και πάλι σε αδράνεια μέχρι τα μέσα του 2001.
• Κατόπιν αυτών, με δεδομένο ότι η έλλειψη κινητικότητας στο όλο ζήτημα διαιώνιζε
πρακτικά τη μονομερή μεταφορά και απόρριψη του 95% των μή επικινδύνων
στερεών απόβλητων (ΜΕΣΑ) της Αττικής στη Δυτ. Αττική, το Νομαρχιακό Συμβούλιο
Δυτικής Αττικής με την υπ΄αρ. 62/6-7-98 Απόφασή του (σύμφωνα άλλωστε και με
προγενέστερες Αποφάσεις του) δεν κάνει δεκτή (και δικαιολογημένα άλλωστε) τη
μεταφορά άλλων απορριμμάτων στην περιοχή πέραν του «αναλογούντος» ενός
τρίτου σύμφωνα και με τα μέχρι τότε συμφωνηθέντα (και μη αναθεωρηθέντα εισέτι)
σε επίπεδο φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
• Στις 14/7/2000 η Δ.Ε. της ΤΕΔΚΝΑ επαναφέροντας το ζήτημα στην επικαιρότητα
έλαβε ομόφωνη απόφαση επικύρωσης των ομόφωνων, επίσης, συμπερασμάτων
ειδικής επί του θέματος των χωροθετήσεων και των φορέων διαχείρισης, κοινή
σύσκεψη με Δημάρχους και Προέδρους ΟΤΑ της Νομ. Ανατολικής Αττικής. Η
απόφαση αυτή (βλ. Μέρος ΙΙ, Κεφ. Δ, παρ. γ) ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι μέχρι τέλους
του 2000 θα έπρεπε να έχει χωροθετηθεί από τους αρμόδιους φορείς, άμεσα, χώρος
για τη διαχείριση των απορριμμάτων στην Νομαρχία Ανατολικής Αττικής.
• Τέλος, στο πέρας του 2000 επανυποβλήθηκαν στην τελική τους μορφή (αρχική
υποβολή πέρας του 1997) από την οικεία μελετητική ομάδα, τα δύο τεύχη της
«Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων από την ίδρυση του ΧΥΤΑ στη Β. – Β.Α.
Αττική». Το καθένα τεύχος αφορούσε την επικρατέστερη κατά την μελετητική ομάδα
και τον ΕΣΔΚΝΑ θέσεις:
o Τη θέση «Κερατέα» ως επικρατέστερη για την περιοχή της Ν.-Ν.Α. Αττικής.
o Τη θέση «Αυλώνα, Πηγάδι Παππά, Ανατολικό και Δυτικό» ως επικρατέστερη
για την περιοχή της Β. –Β.Α. Αττικής.
• Σημειώνεται ότι η θέση «Γραμματικό –Μαύρο Βουνό» που είχε επιλεγεί ως
επικρατέστερη για όλη τη Νομ. Ανατ. Αττικής, αλλά για προσωρινή χρήση, από τη
Μελέτη του Δ.Π.Θ. δεν περιλαμβάνονταν στο μελετητικό αντικείμενο της Β΄ φάσης
της Μελέτης του ΕΣΔΚΝΑ (για τη Β. – Β.Α. περιοχή είχε προκριθεί η θέση «Αυλώνα»)
οπότε και δεν μελετήθηκε στην τελική της φάση από τον ΕΣΔΚΝΑ.
• Τον Ιούνιο του 2001, αρχίζει η εκπόνηση της Μελέτης του Πλαισίου Περιφερειακού
Σχεδιασμού (Πλαίσιο ΠεΣΔΑ), η οποία, περαιωθείσα τον Αύγουστο του 2001,
εγκρίθηκε με μικρές τροποποιήσεις από το Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής στη
συνεδρίαση της 19/9/01. Η έγκριση έγινε με μία μόνο αρνητική ψήφο, πολιτικού
χαρακτήρα, αυτήν του Νομάρχη Ανατολικής Αττικής. Ως προς την περιοχή της
Νομαρχίας Ανατολικής Αττικής, το πλαίσιο σχεδιασμού, αποδεχόταν τις κύριες
προτάσεις του πλαισίου που πρότεινε η Νομαρχία. Πράγματι, διαφοροποιούμενο
πλήρως από το Πρόγραμμα του ΕΣΔΚΝΑ που προέβλεπε τρεις ισοδύναμες ΟΕΔΑ
περιφερειακά του Κεντρικού Λεκανοπεδίου της Αθήνας, υιοθετούσε την κατανομή:
75% των αστικών στερεών αποβλήτων της ηπειρωτικής Αττικής
διατίθεται/αξιοποιείται στην ΟΕΔΑ Δυτ. Αττικής και το 25% στις δύο ΟΕΔΑ (από
12,5% στην κάθε μία) της Νομαρχίας Ανατολικής Αττικής. Σε σχέση με τις μεθόδους
διάθεσης/αξιοποίησης, το Πλαίσιο του ΠεΣΔΑ Αττικής περιελάμβανε τα παρακάτω:
o Ειδικότερα για τις μεθόδους αξιοποίησης των απορριμμάτων, στο κεφάλαιο 6
σε κείμενο 134 σελίδων παρουσιάζονται οι μέθοδοι μηχανικής ανακύκλωσης,
κομποστοποίησης- βιοσταθεροποίησης και θερμικής επεξεργασίας ενώ σε
ειδικό κεφάλαιο διευκρινίζονται οι λόγοι μη επιλογής της μεθόδου καύσης
σύμμεικτων απορριμμάτων. Παρουσιάζονται επίσης τα Κέντρα διαλογής και
ανάκτησης υλικών (ΚΔΑΥ) που συγκεντρώνονται μέσω προγραμμάτων
διαλογής στην πηγή.
Στο ίδιο κεφάλαιο επισημαίνεται ότι επιλέγεται η θερμική - ενεργειακή
αξιοποίηση του στερεού καυσίμου από τα απόβλητα (R.D.F.) που προκύπτει
ως προϊόν από τις εγκαταστάσεις μηχανικής διαλογής και κομποστοποίησης,
σε ειδικές μονάδες, είτε συναποτέφρωσης (π.χ. τσιμεντοβιομηχανίες) είτε
αποτέφρωσης με συμπαραγωγή ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας. Ως προς
το οργανικό κλάσμα παρουσιάζεται αναλυτικά η αερόβια βιοσταθεροποίηση
ενώ αναφέρεται ως επιλέξιμη μέθοδος (χωρίς να αναλύεται) και η αναερόβια
χώνευση με παραγωγή ηλεκτρικής και πιθανώς συμπαραγωγή θερμικής
ενέργειας.
o Στο κεφάλαιο 7, σε 33 σελίδες παρουσιάζονται αναλυτικά στοιχεία κόστους
(κόστος επένδυσης και λειτουργικό κόστος) για τις επιλεγείσες μεθόδους και
εγκαταστάσεις. Ενδεικτικά αναφέρεται συνολικό κόστος (απόσβεση συν
λειτουργικό κόστος) μηχανικής ανακύκλωσης (τιμές 1999) 28,3€ ανά τόνο
εισερχόμενων απορριμμάτων και κόστος διάθεσης υπολειμμάτων 5,70€/τον.
Επίσης παρουσιάζονται σενάρια χρηματοδότησης σύμφωνα με τα δεδομένα
της εποχής.
Η υγειονομική ταφή αναφέρεται κυρίως στα υπολείμματα όλων των μορφών και
εγκαταστάσεων επεξεργασίας και αξιοποίησης των αποβλήτων και όχι στα απόβλητα
όπως «παράγονται» από τα νοικοκυριά και τον κοινωνικό ιστό.
Το Πλαίσιο ΠεΣΔΑ καταλήγει με την επιλογή συγκεκριμένων μεθόδων επεξεργασίας
των απορριμμάτων που είναι η μηχανική διαλογή με βιοσταθεροποίηση, η διαλογή
στην πηγή και η ενεργειακή αξιοποίηση του RDF στην τσιμεντοβιομηχανία ή σε
χωριστές ενεργειακές μονάδες. Σημειώνεται εδώ ότι αναλυτικές τεχνικές
προδιαγραφές, όχι μόνο για τους ΧΥΤΑ αλλά και για τις μονάδες αξιοποίησης-
επεξεργασίας (μηχανική ανακύκλωση, βιοσταθεροποίηση/ κομποστοποίηση, θερμική
αξιοποίηση, ΚΔΑΥ), είχαν για πρώτη φορά εγκριθεί με την ισχύουσα και σήμερα ΚΥΑ
114218 (Νοε 1997) στην κατάρτιση της οποίας σημαντική συμβολή είχαν τα
υπηρεσιακά στελέχη του ΕΣΔΚΝΑ.
• Το 2003 εκπονήθηκε ο Περιφερειακός Σχεδιασμός Διαχείρισης Απορριμμάτων Αττικής-
Β’ Στάδιο, ο οποίος υιοθέτησε τις προβλέψεις (στόχους, διαχείρισης, διαχειριστικές
ενότητες, επιλεγόμενες μεθόδους διαχείρισης, απαιτούμενα έργα ανά διαχειριστική
ενότητα, κριτήρια καταλληλότητας και αποκλεισμού, φορείς διαχείρισης) του Πλαισίου
ΠεΣΔΑ (2001). Σε σχέση με τη χωροθέτηση ΟΕΔΑ στην Νότιο - Ανατολική Αττική,
από τις τέσσερις συνολικά θέσεις που εξετάσθηκαν, προκρίθηκαν ως κατάλληλες και
εντάχθηκαν προς βαθμολόγηση, δύο θέσεις. Από τις δύο αυτές θέσεις τη μεγαλύτερη
βαθμολογία έλαβε η θέση «Κερατέα» με βαθμό 6,915.
Σε σχέση, και πάλι, με τις μεθόδους διάθεσης/αξιοποίησης, σημειώνεται ότι στο Β΄
Στάδιο ΠεΣΔΑ (εγκρίθηκε με το Ν.3163/2003) περιγράφονται πιο αναλυτικά,
διαστασιολογούνται και κοστολογούνται οι επιλεγείσες από το προηγούμενο στάδιο
μέθοδοι και εγκαταστάσεις:
Οι πιο πάνω μέθοδοι είναι:
i. Xρήση της μηχανικής αποκομιδής - συλλογής και των μονάδων (κεντρικών σταθμών
και συστημάτων) μεταφόρτωσης για τον εξορθολογισμό και εκσυγχρονισμό της
μεταφοράς των στερεών αποβλήτων.
ii. Δίκτυα διαλογής στην πηγή
iii. Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ)
iv. Εγκαταστάσεις μηχανικής ανακύκλωσης και κομποστοποίησης (ΕΜΑΚ)
v. Χώροι υγειονομικής ταφής με σύγχρονη υποδομή περιβαλλοντικής προστασίας και
ελέγχου σύμφωνα με τις Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Ελληνική
Νομοθεσία.
vi. Μικρές και ευέλικτες μονάδες κομποστοποίησης για την επεξεργασία του
οργανικού κλάσματος των απορριμμάτων.
vii. Χώροι υγιειονομικής ταφής απορριμμάτων μικρής δυναμικότητας για περιοχές με
μικρό πληθυσμό.
Ως συνέπεια των ανωτέρω, τα έργα που εγκρίθηκαν και περιλαμβάνονται στο Πλαίσιο
του Περιφερειακού Σχεδιασμού Δ.Σ.Α. για την 1η Διαχειριστική Ενότητα Αττικής
(Ηπειρωτική Αττική και τα νησιά Σαλαμίνα και Αίγινα) είναι τα ακόλουθα:
o Ένας (1) Χ.Υ.Τ.Α. (ήδη υπερκορεσμένος αλλά σε χρήση) στη Δυτική Αττική,
δυναμικότητας 330.000 t/έτος (συγκεκριμένα μετά τον κορεσμό του πρώτου
εν λειτουργία Χ.Υ.Τ.Α., που είναι ο υπάρχων Χ.Υ.Τ.Α. Δυτ. Αττικής στα Άνω
Λιόσια. Με την επέκτασή του, θα λειτουργήσει ο δεύτερος ΧΥΤΑ της Δυτικής
Αττικής). Η ως άνω δυναμικότητα αντιστοιχεί σε καθεστώς λειτουργίας όλων
των εγκαταστάσεων που προβλέπονται στο Πλαίσιο ΠεΣΔΑ.
o Δύο (2) Εργοστάσια Μηχανικής Ανακύκλωσης & Κομποστοποίησης στη Δυτική
Αττική και συγκεκριμένα ΕΜΑΚ Ι δυναμικότητας 495.000 t/έτος στερεών
αποβλήτων πλέον 110.000 t/έτος επεξεργασμένης ιλύος και ΕΜΑΚ IΙ
δυναμικότητας 660.000 t/έτος στερεών αποβλήτων πλέον 120.000 t/έτος
επεξεργασμένης ιλύος.
o Δύο (2) ΧΥΤΑ στην Ανατολική Αττική συνολικής δυναμικότητας 255.000
t/έτος.
o Τρεις (3) (μέγιστος αριθμός) μικρές και ευέλικτες μονάδες κομποστοποίησης
στην Ανατολική Αττική συνολικής δυναμικότητας 80.000 t/έτος.
o Πέντε (5) σταθερές Κεντρικές Εγκαταστάσεις - Σταθμοί Μεταφόρτωσης
Απορριμμάτων (ΣΜΑ), συνολικής δυναμικότητας 1.125.000 t/έτος.
o Δεκαοκτώ (18) ΤΣΜΑ (Τοπικά Συστήματα Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων) σε
διάφορα σημεία της Αττικής, συνολικής δυναμικότητας της τάξεως των
330.000 t/έτος, από τα οποία τα δέκα (10) ΤΣΜΑ τελούσαν το 2003 σε
λειτουργία, τρία (3) ΤΣΜΑ προβλέπονται στο Λεκανοπέδιο Αθηνών, δύο (2)
ΤΣΜΑ προβλέπονται στη Δυτική Αττική και τρία (3) ΤΣΜΑ προβλέπονται στην
Ανατολική Αττική.
o Τρία (3) Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ) και συγκεκριμένα
ένα (1) ΚΔΑΥ στη Δυτική Αττική δυναμικότητας 75.000 t/έτος και δύο (2)
ΚΔΑΥ στην Ανατολική Αττική συνολικής δυναμικότητας 145.000 t/έτος.
o Αποκατάσταση Λατομείου Μουσαμά που θα δέχεται τα υπολείμματα από τα
ΕΜΑΚ Ι & II, δυναμικότητας 245.000 t/έτος
o Αποκαταστάσεις των ανεξέλεγκτων χώρων διάθεσης στερεών αποβλήτων σε
όλη τη Διαχειριστική Ενότητα.
Ο Περιφερειακός Σχεδιασμός Διαχείρισης στερεών αποβλήτων της Περιφέρειας
Αττικής, ολοκληρώθηκε με το νόμο 3164/2003 (ΦΕΚ 176/Α’).
Σε ότι αφορά τη χωροθέτηση και το σχεδιασμό Κεντρικών και Τοπικών ΣΜΑ, ο
Περιφερειακός Σχεδιασμός στηρίχθηκε στη «Μελέτη Αξιολόγησης Υποψήφιων Θέσεων
για τη Δημιουργία Μονάδων Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων» που εκπονήθηκε από το
Πολυτεχνείο Κρήτης (υπεύθυνος ο Καθηγητής κος Α. Οικονομόπουλος) για
λογαριασμό του ΕΣΔΚΝΑ. Σημειώνεται ότι η υπόψη μελέτη στηρίζεται σε μια
ολοκληρωμένη πολύτομη επιστημονική εργασία του ίδιου επιστημονικού υπευθύνου
με θέμα «Τεκμηρίωση του Διασυνδεδεμένου Δικτύου ΣΜΑ: Βέλτιστη
Τεχνικοοικονομική Σύνδεση Ηλεκτρομηχανολογικού Εξοπλισμού και Μεταφορικών
Μέσω ΤΣΜΑ/ΣΜΑ». Στο υπόψη ερευνητικό πρόγραμμα, ο ρόλος των ΣΜΑ στην
ορθολογική διαχείριση των Σ.Α. στην Αττική καταδεικνύεται εξαιρετικά σημαντικός
• 2003: Εκπονούνται οι ΜΠΕ και εγκρίνονται οι περιβαλλοντικοί χώροι για τις περιοχές
Φυλή, Γραμματικό, Κερατέα. Την ίδια χρονιά υποβάλλεται αίτηση στην Ε.Ε. Ταμείο
Συνοχής για χρηματοδότηση έργων Χ.Υ.Τ.Α. στους χώρους Φυλή, Κερατέα
• Το επόμενο έτος (2004) η Ε.Ε. απορρίπτει το αίτημα χρηματοδότησης
• Την ίδια χρόνια υποβάλλεται εκ νέου εκ νέου αίτημα στην Ε.Ε. –Ταμείο Συνοχής για
χρηματοδότηση στους 3 χώρους Φυλή, Γραμματικό Κερατέα
• 1/2005: Το Ταμείο Συνοχής εγκρίνει συμμετοχή χρηματοδότησης στα 3 έργα
• Την ίδια χρονιά (2005) ξεκινάνε η διαδικασίες για τη δημοπράτηση των έργων,
αξιολογούνται οι προσφορές για την ανάδειξη των αναδόχων αλλά η διαδικασία
παγώνει λόγω των προσφυγών στο ΣΤΕ
• Πρόσφατα (2006), εκπονήθηκε, για λογαριασμό της Περιφέρειας Αττικής, και
εγκρίθηκε μελέτη επικαιροποίησης του ΠΕΣΔΑ
• Στις αρχές του 2007 εγκρίνεται με απόφαση του ΥΠΕΧΩΔΕ η καύση του RDF, που
παράγεται στο εργοστάσιο μηχανικής ανακύκλωσης των άνω Λιοσίων, στο
εργοστάσιο της ΑΓΕΤ στο Μηλάκι. Η απόφαση αυτή προκαλεί αντιδράσεις στους
κατοίκους της περιοχής του Αλιβερίου στην Εύβοια, οι οποίοι ανησυχούν για το αν η
καύση του RDF απελευθερώσει θανατηφόρες διοξίνες σε μια περιοχή που είναι ήδη
εξαιρετικά υποβαθμισμένη. Η έγκριση της τεχνικής έκθεσης που υπέβαλε η ΑΓΕΤ σε
τόσο σύντομο χρονικό διάστημα (4/12/2006) και το γεγονός ότι δεν ενημερώθηκαν
σχετικά οι τοπικοί κοινωνικοί φορείς, είχε ως αποτέλεσμα την αντίδραση και την
υποβολή σχετικών ερωτημάτων από βουλευτές της περιοχής.
• Το Ε' Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας με τις υπ' αριθμ. 965-967/2007
αποφάσεις του, απέρριψε ομόφωνα τις αιτήσεις της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης
Δυτικής Αττικής του Δήμου Άνω Λιοσίων και κατοίκων των Άνω Λιοσίων, με τις οποίες
ζητούσαν να ακυρωθούν οι αποφάσεις της Πολιτείας που επέτρεπαν την κατασκευή
ΧΥΤΑ στη θέση «Σκαλιστήρι» του Δήμου Φυλής Αττικής. Οι τρεις αποφάσεις έκριναν
συνταγματικό και νόμιμο το νομοθετικό καθεστώς (Ν. 3044/2002 και 3164/2003) που
προβλέπει την κατασκευή ΧΥΤΑ στο Δήμο Φυλής.
• Στις 18 Απριλίου του 2007 το ΣΤΕ απέρριψε την προσφυγή που είχε υποβάλει η
Κοινότητα Γραμματικού κατά της υπουργικής απόφασης, με την οποία εγκρίθηκαν οι
περιβαλλοντικοί όροι για το συγκεκριμένο έργο. Το Ε τμήμα ΣτΕ, υπό τον πρόεδρό
του Κ. Μενουδάκο, έκανε δεκτή σχετική εισήγηση του συμβούλου Επικρατείας Π.
Πικραμμένου και έκρινε ότι σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί το κράτος να θεσπίζει
με νόμο τη θέση όπου θα γίνει ένας ΧΥΤΑ ή μία ΟΕΔΑ, αρκεί αυτή η επιλογή να
τεκμηριώνεται με βάση επιστημονικές μελέτες. Δέχτηκε το ΣτΕ ότι στη συγκεκριμένη
υπόθεση έγιναν οι απαιτούμενες μελέτες και εξετάστηκαν εναλλακτικές λύσεις, ενώ
έκρινε ότι επειδή πρόκειται για ένα στάδιο προγενέστερο της προέγκρισης
χωροθέτησης της ΟΕΔΑ, δεν υπήρχε για την πολιτεία υποχρέωση να τηρήσει τις
διαδικασίες δημοσιότητας και ενημέρωσης του κοινού. Επιπλέον, το ΣτΕ απέρριψε
όλους τους ισχυρισμούς που πρόβαλε η κοινότητα για παραβίαση των συνταγματικών
διατάξεων που προστατεύουν το φυσικό περιβάλλον, τις δασικές εκτάσεις, την
πολιτιστική κληρονομιά, κρίνοντας ότι η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ)
βεβαιώνει ότι δεν υποβαθμίζονται το περιβάλλον και οι συνθήκες διαβίωσης των
κατοίκων. Σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση (154/07), νόμιμα έγινε η επιλογή της
συγκεκριμένης θέσης παρά τον δασικό χαρακτήρα της, αφού είχε ήδη ολοκληρωθεί η
αναδάσωση που είχε διαταχθεί ύστερα από πυρκαγιά που είχε ξεσπάσει πριν από
πολλά χρόνια. Επίσης, απέκρουσε τις αιτιάσεις για τους κινδύνους που μπορεί να
δημιουργηθούν εξαιτίας των ομβρίων υδάτων, θεωρώντας ότι πρέπει να δεχτεί τις
θέσεις της σχετικής μελέτης, αφού δεν μπορεί να γίνει από τους δικαστές έλεγχος για
την ορθότητα των σχετικών τεχνικών εκτιμήσεων. Επίσης το ΣτΕ δεν δέχτηκε τους
ισχυρισμούς για κίνδυνο σε βάρος αρχαιολογικών χώρων, γιατί ο αρχαίος Δήμος
Ραμνούντας απέχει 3,5 χιλιόμετρα, χωρίς να υπάρχει οπτική επαφή, ενώ επισήμανε
ότι η επίμαχη έκταση που θα αξιοποιηθεί ως ΟΕΔΑ βρίσκεται έξω από τη λεκάνη
απορροής της λίμνης Μαραθώνα. Τέλος, το ανώτατο δικαστήριο έκρινε νόμιμη την
υπουργική απόφαση, σημειώνοντας ότι με τη ΜΠΕ εξετάστηκαν διεξοδικά όλες οι
ενδεχόμενες συνέπειες στην ευρύτερη περιοχή σε σχέση με τον θόρυβο, τους αέριους
ρύπους, την οπτική επιβάρυνση του τοπίου, τον κίνδυνο ρύπανσης των υδάτων
(υπογείων και επιφανειακών), τις τυχόν οχλήσεις των παρακείμενων οικισμών από την
αύξηση της κυκλοφορίας και τέθηκαν συγκεκριμένοι όροι για να αντιμετωπιστούν
όλες αυτές οι συνέπειες.
• Τον Ιούλιο του 2007 υπεγράφη η από την Περιφέρεια Αττικής η σύμβαση για την
κατασκευή ΧΥΤΑ στη θέση «Σκαλιστήρι» του Δήμου Φυλής Αττικής (Α’ Φάση). Σε
διάστημα περίπου 50 ημερών ξεκίνησε η κατασκευή του έργου από τον Ανάδοχο και
αυτή τη χρονική περίοδο βρίσκεται στη φάση ολοκλήρωσης των χωματουργικών
εργασιών.
• Στις 10 Οκτωβρίου του 2007 το ΣΤΕ απέρριψε την προσφυγή που είχε υποβάλει ο
Δήμος Κερατέας κατά της υπουργικής απόφασης, με την οποία εγκρίθηκαν οι
περιβαλλοντικοί όροι για το συγκεκριμένο έργο. Οι επτά δικαστές του Ε΄ Τμήματος
του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, υπό την προεδρία του κ. Κ. Μενουδάκου,
έκριναν oμόφωνα ότι είναι συνταγματική και νόμιμη η όλη διαδικασία που
ακολουθήθηκε για την κατασκευή του Χώρου Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων
στην Κερατέα. Στο Συμβούλιο της Επικρατείας είχαν προσφύγει ο δήμος και κάτοικοι
της περιοχής και ζητούσαν να ακυρωθούν ως αντισυνταγματικές και παράνομες οι
αποφάσεις που επέτρεπαν την κατασκευή ΧΥΤΑ, μέσα σε δασική έκταση. Οι δικαστές
του ΣτΕ έκριναν, ότι είναι δυνατή η εγκατάσταση και λειτουργία βασικού έργου
υποδομής μέσα σε προστατευόμενο όρος, ακόμα και ζώνη απολύτου προστασίας, εάν
το έργο αυτό προβλέπεται από στρατηγικού επιπέδου χωροταξικό σχεδιασμό και είναι
απόλυτα απαραίτητο για τη λειτουργία του αστικού συγκροτήματος, την προστασία
της δημόσιας υγείας και τη διασφάλιση στοιχειώδους επιπέδου ποιότητας ζωής των
κατοίκων. Επισημαίνουν επίσης οι δικαστές ότι σύμφωνα με τις συνταγματικές
επιταγές είναι δυνατόν να μεταβληθεί ο χαρακτηρισμός και η χρήση μιας δασικής
έκτασης για ιδιαίτερους λόγους δημόσιου συμφέροντος, όπως είναι η προστασία της
δημόσιας υγείας. Και προσθέτουν: Σύμφωνα με το Σύνταγμα μπορούσε η Βουλή με
νόμο να κάνει την προεπιλογή των τριών περιοχών για την κατασκευή των ΧΥΤΑ,
αφού είχε προηγηθεί η απαιτούμενη επιστημονική, χωροταξική και πολεοδομική
μελέτη και η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και δεν έχει γνωμοδοτήσει
αντίθετα το νομαρχιακό συμβούλιο του νομού. Με το σκεπτικό αυτό, το Συμβούλιο
της Επικρατείας απέρριψε τις προσφυγές των τοπικών φορέων και έκρινε ότι το
νομοθετικό πλαίσιο για την κατασκευή ΧΥΤΑ στην Κερατέα είναι συνταγματικό και
νόμιμο.
• Οι πλέον πρόσφατες εξελίξεις αφορούν στην έγκριση της καύσης του RDF, το οποίο
παράγεται στο ΕΜΑΚ Α. Λιοσίων, από το εργοστάσιο της ΑΓΕΤ Ηρακλής.
3.1.1 Εκπονηθέντες μελέντες για την επιλογή βέλτιστων μεθόδων
επεξεργασίας
Όπως ήδη αναφέρθηκε, η επιλογή της χωροθέτησης των χώρων διάθεσης και επεξεργασίας
των αστικών αποβλήτων της Αθήνας εντός της περιφέρειας αττικής, ήταν καθαρά πολιτική
απόφαση. Αναφορικά με το είδος της τεχνολογίας που θα πρέπει να εφαρμοστεί για την
επεξεργασία των ΑΣΑ, παρατίθονται ακολούθως τα σημαντικότερα συμπεράσματα των
πρόσφατων μελετών που εκπόνησαν ομάδες εργασίας για το ΤΕΕ και το ΙΤΑ αντίστοιχα καθώς
και η μελέτη που ανατέθηκε το 2003 από τον ΕΣΔΚΝΑ στο Πολυτεχνείο Κρήτης.
Επισημαίνεται πως στο ΠΕΣΔΑ Αττικής δεν απορρίπτεται καμιά μέθοδο επεξεργασίας
σύμμεικτων ΑΣΑ, καθώς λόγω της μεγαλής παραγωγής ΑΣΑ κρίνονται όλες βιώσιμες και θα
πρέπει να εκπονηθούν εξειδικευμένες μελέτες για την επιλογή της βέλτιστης τεχνολογιάς
επεξεργασίας.
Μελέτη ΤΕΕ, Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων στην Ελλάδα /Η περίπτωση της Αττικής, 2006
Στην μελέτη του ΤΕΕ πραγματοποιείται συγκριτική αξιολόγηση των διαθέσιμων τεχνολογιών
επεξεργασίας σύμμεικτων αποβλήτων. Παρατίθενται στοιχεία για την εφαρμογή των
τεχνολογιών στα κράτη μέλη της ΕΕ, στοιχεία κόστους καθώς και τα προβλήματα που
εμφανίζει η αξιοποίηση των παραπροιόντων της κάθε μεθόδου. Σχολιάζεται ο υφιστάμενος
εθνικός και εθνικός σχεδιασμός και δεν πραγματοποιείται συγκριτική αξιολόγηση των μεθόδων
επεξεργασίας ειδικά για την περίπτωση της Αττικής. Αντιθέτως πραγματοποιείται γενική
αξιολόγηση με βάση στοιχεία κόστους από τη διεθνή βιβλιογραφία τόσο για το σενάριο που
τη μονάδα επεξεργασίας τη λειτουργεει ιδιώτης όσο και για το σενάριο που υπεύθυνος για τη
λειτουργία είναι ο ΦοΔΣΑ. Σύμφωνα με την προαναφερθείσα αξιολόγηση, η μέθοδο της
βιολογικής ξήρανσης εμφανίζεται ως ακριβότερη τεχνολογία τόσο από την αερόβιια βιολογική
και μηχανική επεξεργασία όσο και από τη στοιχειομετρική καύση. Στη μελέτη του ΤΕΕ υπάρχει
ξεχωριστό κεφάλαιο με προτάσεις για ένα ορθολογικότερο εθνικό σχεδιασμό διαχείρισης
στερεών αποβλήτων, το οποίο περιλαμβάνεται και στο σχετικό βιβλίο1 του Καθηγητή Α.
Οικονόμοπουλου του Πολυτεχνείου της Κρήτης.
Μελέτη Πολυτεχνείου Κρήτης
Ο Ενιαίος Σύνδεσμος Δήμων και Κοινοτήτων Νομού Αττικής (ΕΣΔΚΝΑ) ανέθεσε το 2003 στο
Πολυτεχνείο Κρήτης, Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος (καθηγητής κ. Αλέξανδρος
Οικονομόπουλος) τη μελέτη διακίνησης (Σταθμοί Μεταφόρτωσης κ.λ.π) των Σ.Α. Αττικής. Η
μελέτη διαπίστωσε ότι «μία βέλτιστη οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά λύση είναι η
μεταφορά των απορριμμάτων ακόμα και σε μεγάλες αποστάσεις σε μεγάλες Ο.Ε.Δ.Α
(Ολοκληρωμένες Εγκαταστάσεις Διαχείρισης Απορριμμάτων). Η επιτυγχανόμενη οικονομία
κλίμακας υπερκαλύπτει το κόστος μεταφοράς και οδηγεί σε άμεσο οικονομικό όφελος των
εμπλεκόμενων δήμων, αλλά και αναδεικνύει τα ‘σκουπίδια’ σε μία πλουτοπαραγωγική πηγή, σε
μία ‘πρώτη ύλη’, οι δε ‘κεντρικές εγκαταστάσεις’ επεξεργασίας αποτελούν εκ των πραγμάτων
μεγάλες βιομηχανικές μονάδες. Ο βέλτιστος εθνικός σχεδιασμός οδηγεί κατά συνέπεια στην
ίδρυση ενός υγιούς βιομηχανικού κλάδου, με μέγεθος οικονομικής δραστηριότητας που τον
κατατάσσει ανάμεσα στους μεγαλύτερους, όχι πολύ πίσω από τους κλάδους παραγωγής
ηλεκτρισμού, διύλιση πετρελαίου και παραγωγής τσιμέντου».
Το παραγόμενο RDF μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν καύσιμο στη ΔΕΗ ακόμα δε, και υπό
προϋποθέσεις, σαν δευτερογενές καύσιμο στις εγκαταστάσεις τσιμέντου.
Η ‘μελέτη Οικονομόπουλου’ οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το επιπλέον κόστος μεταφοράς π.χ.
στη Μεγαλόπολη είναι 15 ευρώ /τόνο, στη Ριτσώνα 5,50 ευρώ/τόνο και στα ανενεργά
ορυχεία βωξίτου στον Μπράλο περίπου 8 ευρώ/τόνο. Το αντίστοιχο ετήσιο όφελος της
Αττικής (σήμερα παράγονται 2 εκατομμύρια τόνοι Σ.Α ετησίως και καταβάλλονται περίπου 40
ευρώ /τόνο στα Λιόσσια) προκύπτει:
- Μεγαλόπολη (40-15 ευρώ/ τόνο) x 2 εκατομμύρια τόνους= 50 εκατομμύρια ευρώ /χρόνο
- Ριτσώνα (40-5,5 ευρώ/ τόνο) x 2 εκατομμύρια τόνους= 79 εκατομμύρια ευρώ /χρόνο
- Μπράλος (40-8 ευρώ / τόνο) x 2 εκατομμύρια τόνους= 64 εκατομμύρια ευρώ /χρόνο
Σε αυτά πρέπει να προστεθεί το κέρδους για την εθνική οικονομία από τη χρήση του RDF και
από την παραγωγή ‘κομπόστ’ είτε για αγροτική χρήση, είτε για την ανάπλαση των σεληνιακών
1 Α.Οικονομόπουλος, «Διαχείριση Οικιακού Τύπου Απορριμμάτων/Προβλήματα Εθνικού Σχεδιασμού και Ορθολογικές Λύσεις», Φεβρουάριος 2007
τοπίων στα ανενεργά πεδία των λιγνιτωρυχείων της ΔΕΗ, ή των ανενεργών ορυχείων
βωξίτου. Η μελέτη του Πολυτεχνείου Κρήτης αποδεικνύει ότι επαρκούν 8-10 θέσεις Ο.Ε.Δ.Α
σε όλη την Ελλάδα αντί των πολλών ΧΥΤΑ σε όλη την επικράτεια, το δε κόστος επεξεργασίας,
λόγω οικονομίας κλίμακας υπολογίζεται σε 50-70 ευρώ /τόνο (έστω 60 ευρώ /τόνο). Οι
μεταφορές προς τις Ο.Ε.Δ.Α προβλέπονται, όπως στη λοιπή Ευρώπη, με κλειστά κοντέινερς
σιδηροδρομικώς. Βέβαια θα πρέπει να σημειωθεί πως οι προτεινόμενες λύσεις έχουν
σημαντικό κοινωνικό και πολιτικό κόστος ενώ υπάρχει και η πολιτική βούληση τα απόβλητα
της Αττικής να υπόκεινται σε επεξεργασία εντός της Περιφέρειας
Μελέτη ΙΤΑ, Εκτίμηση των Γενικευμένων Επιπτώσεων και Κόστους Διαχείρισης Στερεών
Αποβλήτων, 2007
Στη μελέτη του ΙΤΑ, παρουσιάζονται οι απαιτήσεις του Κοινοτικού θεσμικού πλαισίου καθώς
και τα εργαλεία που δύνανται να χρησιμοποιηθούν για την επιλογή των βελτιστων
τεχνολογιών/σεναρίων επεξεργασίας των σύμμεικτων αποβλήτων. Περιγράφεται εκτενώς το
μεθοδολογικό πλαίσιο της οικονομικής αποτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των
διαθέσιμων τεχνολογιών και εφαρμόζεται η προαναφερθείσα μεθοδολογία στην περίπτωση
της Αττικής. Ειδικότερα εξετάζονται 4 σενάρια που περιλαμβάνουν την εφαρμογή των
μεθόδων της στοιχειομετρικής καύσης, της βιολογικής ξήρανσης και της μηχανικής διαλογής
και βιολογικής επεξεργασίας (αερόβιας). Στο 1ο σενάριο, το παραγόμενο RDF και η
υπολειπόμενη ποσότητα των σύμμεικτων απορριμμάτων της 1ης Δ.Ε. Αττικής οδηγείται σε
μονάδα θερμικής επεξεργασίας με ανάκτηση ενέργειας για την παραγωγή ηλεκτρισμού. Στο 2ο
σενάριο κατασκευάζονται 2 μονάδες τύπου ΕΜΑΚ στις ΟΕΔΑ Β.Α. και Ν.Α. Αττικής καθώς και
μια μονάδα για την θερμική επεξεργασία του RDF και του εναπομείναντος κλάσματος
σύμμεικτων στερεών αποβλήτων. Το 3ο σενάριο διαφοροποιείται από το 2ο μόνο στο ότι οι
μονάδες επεξεργασίας στις ΟΕΔΑ Γραμματικού και Κερατέας είναι μονάδες βιολογικής
ξήρανσης. Στο 4ο σενάριο κατασκευάζονται 2 μονάδες τύπου ΕΜΑΚ στις ΟΕΔΑ Ν.Α. Αττικής
και Β.Α. Αττικήξς και μια μονάδα τύπου ΕΜΑΚ για την Δυτική Αττική. Στο 5ο σενάριο
προβλέπεται η κατασκευή 3 επιπλέον μονάδων βιολογικής ξήρνασης που θα συμπλήρώουν τη
λειτουργία του ΕΜΑΚ. Στο 6ο σενάριο προβλέπεται η κατασκευή 3 μονάδων τύθπου ΕΜΑΚ, μία
για κάθε ΟΕΔΑ και μιας μονάδας ενεργειακής αξιοποίησης του παραγόιμενου RDF. To 7ο
σενάριο τέλος, είναι πανομοιότυπο με το 6ο με τη διαφοροποίηση πως οι μονάδες για κάθε
ΟΕΔΑ σε αυτή την περίπτωση είναι μονάδες βιολογικής ξήρανσης που παράγουν SRF αντί για
RDF.
Ακολούθως εφαρμόζεται η μεθοδολογική προσέγγιση της οικονομικής αποτίμησης των
περιβαλλοντικών επιπτώσεων των τεχνολογιών επεξεργασίας ΑΣΑ για την περίπτωση της
Αττικής και χρησιμοποιούνται στοιχεία κόστους επένδυσης και λειτουργίας των μονάδων από
βιβλιογραφικές πηγές. Τέλος θα πρέπει να επισημανθεί πως στις εγκεκριμένες ΜΠΕ για τις
ΟΕΔΑ Β.Α. και N.A. Αττικής προβλέπεται η κατασκευή μονάδων βιολογικής ξήρνασης και
παραγωγής SRF.

πηγή:3-2 εώς 3-20