Η τραγωδία με τους δύο νεκρούς πυροσβέστες στο Ζεφύρι φέρνει στην επιφάνεια ένα σοβαρό πρόβλημα που απασχολεί εδώ και χρόνια όχι μόνο την περιοχή του Δήμου Φυλής. Ιδιοκτήτες καταγγέλλουν ότι έχουν χάσει τον έλεγχο των ακινήτων τους από αυθαίρετες καταλήψεις, που τελειώνει η προστασία της ιδιοκτησίας και πού αρχίζει η αδυναμία της Πολιτείας να εφαρμόσει τον νόμο;
Η τραγωδία που άνοιξε ξανά μια μεγάλη συζήτηση
Ο τραγικός θάνατος δύο πυροσβεστών, ηλικίας 23 και 44 ετών, το Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026, κατά τη διάρκεια επιχείρησης κατάσβεσης πυρκαγιάς σε καταπατημένο κτίριο στην οδό Κατσαντώνη στο Ζεφύρι, συγκλόνισε την τοπική κοινωνία και ολόκληρη τη χώρα.
Ωστόσο, το δυστύχημα αναδεικνύει ένα ευρύτερο και ιδιαίτερα σοβαρό πρόβλημα: την ύπαρξη εγκαταλελειμμένων, αυθαίρετα χρησιμοποιούμενων ή επικίνδυνων κτιρίων, στα οποία οι συνθήκες διαβίωσης και η έλλειψη αποτελεσματικού ελέγχου μπορούν να δημιουργήσουν κινδύνους τόσο για όσους βρίσκονται μέσα σε αυτά όσο και για τους περιοίκους και τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
Και μαζί με αυτό το ζήτημα επανέρχεται ένα άλλο, που εδώ και χρόνια προκαλεί έντονο προβληματισμό στα Άνω Λιόσια και στο Ζεφύρι.
Τι συμβαίνει όταν ένα σπίτι έχει νόμιμο ιδιοκτήτη, αλλά εκείνος δεν μπορεί να το ανακτήσει από αυτούς που το έχουν καταλάβει;
Στα Άνω Λιόσια και στο Ζεφύρι υπάρχουν, σύμφωνα με καταγγελίες, περιπτώσεις ακινήτων που δεν έχουν εγκαταλειφθεί από τους ιδιοκτήτες τους, αλλά έχουν καταληφθεί αυθαίρετα από τρίτους, μεταξύ των οποίων και οικογένειες ΡΟΜΑ. Πρόκειται για ακίνητα που μπορεί να αποτελούν περιουσία μιας ολόκληρης ζωής, κληρονομιά από τους γονείς ή το μοναδικό περιουσιακό στοιχείο μιας οικογένειας.
Οι ιδιοκτήτες τους, σύμφωνα με τις ίδιες καταγγελίες, βρίσκονται αντιμέτωποι με μια εξαιρετικά δύσκολη πραγματικότητα. Έχουν τίτλους ιδιοκτησίας, αλλά δεν έχουν πρόσβαση στην περιουσία τους. Έχουν δικαιώματα, αλλά δυσκολεύονται να τα ασκήσουν. Απευθύνονται στις αρμόδιες Αρχές, αλλά συχνά βρίσκονται αντιμέτωποι με χρονοβόρες διαδικασίες, νομικές περιπλοκές και αβεβαιότητα για το πότε θα μπορέσουν να ανακτήσουν το ακίνητό τους.
Και εδώ προκύπτει ένα θεμελιώδες ερώτημα:
Πώς είναι δυνατόν ένας πολίτης να αποδεικνύει ότι ένα ακίνητο του ανήκει, αλλά να μην μπορεί να το χρησιμοποιήσει;
Η προστασία της ιδιοκτησίας αποτελεί συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα. Δεν μπορεί, όμως, να περιορίζεται στην ύπαρξη ενός συμβολαίου ή μιας δικαστικής απόφασης. Πρέπει να μπορεί να ασκηθεί και στην πράξη, μέσα από σαφείς, νόμιμες και αποτελεσματικές διαδικασίες.
Πανόραμα Άνω Λιοσίων 2021: Όταν ακόμη και ο Δήμος Φυλής δυσκολεύτηκε να ανακτήσει ακίνητο
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο ιδιώτες. Μια χαρακτηριστική περίπτωση που είχε απασχολήσει την τοπική επικαιρότητα ήταν εκείνη δημοτικού ακινήτου στο Πανόραμα Άνω Λιοσίων, τον Φεβρουάριο του 2021. Και το ερώτημα είναι αναπόφευκτο: Εάν ένας Δήμος αντιμετωπίζει τέτοια εμπόδια στην προσπάθεια ανάκτησης ενός ακινήτου του, τι δυνατότητες έχει ο απλός πολίτης που προσπαθεί να ξαναμπεί στο δικό του σπίτι;
Η Αστυνομία, η Δικαιοσύνη και η ευθύνη της Πολιτείας
Η υπόθεση του Πανοράματος, σε συνδυασμό με τις καταγγελίες ιδιοκτητών σε Άνω Λιόσια και Ζεφύρι, φέρνει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο θεσμικό ζήτημα.
Η Αστυνομία δεν μπορεί να απομακρύνει αυθαίρετα ανθρώπους από ένα ακίνητο χωρίς να τηρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις. Η Δικαιοσύνη οφείλει να εξετάζει τις διαφορές ιδιοκτησίας και να προστατεύει τα δικαιώματα όλων των εμπλεκομένων. Όμως, από την άλλη πλευρά, η Πολιτεία έχει την υποχρέωση να εξασφαλίζει ότι οι νόμιμοι ιδιοκτήτες διαθέτουν πραγματικά αποτελεσματικούς τρόπους προστασίας της περιουσίας τους.
- Δεν μπορεί ένας πολίτης να αισθάνεται ότι, για να ανακτήσει το σπίτι του, πρέπει να διαθέτει απεριόριστο χρόνο, χρήματα και αντοχές.
- Δεν μπορεί να δημιουργείται η εντύπωση ότι μια αυθαίρετη κατάσταση, όσο περισσότερο διαρκεί, τόσο δυσκολότερο γίνεται να αντιμετωπιστεί.
- Και δεν μπορεί οι αρμόδιες υπηρεσίες να μεταθέτουν διαρκώς η μία στην άλλη την ευθύνη, αφήνοντας τον ιδιοκτήτη χωρίς ουσιαστική λύση.
Το ζήτημα δεν είναι να παρακαμφθούν οι νόμιμες διαδικασίες. Το ζήτημα είναι να λειτουργούν οι νόμιμες διαδικασίες έγκαιρα και αποτελεσματικά.
Όταν οι αυθαίρετες καταλήψεις συνδέονται με κινδύνους για τη δημόσια ασφάλεια
Η συζήτηση δεν περιορίζεται στο δικαίωμα της ιδιοκτησίας. Ένα κτίριο που παραμένει εγκαταλελειμμένο ή χρησιμοποιείται χωρίς τις απαραίτητες προϋποθέσεις ασφάλειας μπορεί να δημιουργήσει σοβαρούς κινδύνους. Πρόχειρες ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, αυτοσχέδια μέσα θέρμανσης, εύφλεκτα υλικά, φθαρμένα δομικά στοιχεία και έλλειψη συντήρησης είναι παράγοντες που μπορούν να μετατρέψουν έναν χώρο σε επικίνδυνη παγίδα.
Η τραγωδία στο Ζεφύρι έδειξε με τον πιο οδυνηρό τρόπο πόσο σοβαρές μπορεί να είναι οι συνέπειες μιας πυρκαγιάς σε ένα τέτοιο περιβάλλον. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί πως μια παράνομη κατάληψη προκάλεσε τον θάνατο των δύο πυροσβεστών καθώς οι ακριβείς συνθήκες διερευνώνται.
Σημαίνει, όμως, ότι η Πολιτεία οφείλει να γνωρίζει ποια κτίρια είναι επικίνδυνα, ποια χρησιμοποιούνται χωρίς επαρκείς όρους ασφάλειας και ποιες παρεμβάσεις απαιτούνται για την πρόληψη ατυχημάτων. Γιατί οι κίνδυνοι δεν περιορίζονται στους ανθρώπους που βρίσκονται μέσα σε αυτά. Αφορούν τους γείτονες, τους περαστικούς, αλλά και τους πυροσβέστες που καλούνται να επιχειρήσουν όταν εκδηλωθεί μια πυρκαγιά.
Δύο πυροσβέστες χάθηκαν. Το πρόβλημα δεν μπορεί να παραμείνει στο περιθώριο
Ο θάνατος των δύο πυροσβεστών στο Ζεφύρι είναι μια τραγωδία που απαιτεί πλήρη διερεύνηση, απόδοση ευθυνών όπου αυτές αποδειχθούν και ουσιαστικά μέτρα πρόληψης. Παράλληλα, αποτελεί αφορμή για να εξεταστεί με σοβαρότητα ένα πρόβλημα που καταγγέλλεται εδώ και χρόνια στην περιοχή.
Το πρόβλημα των ακινήτων που έχουν νόμιμους ιδιοκτήτες, αλλά εκείνοι δεν μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν ή να τα ανακτήσουν.
Το πρόβλημα των επικίνδυνων κτιρίων που παραμένουν χωρίς αποτελεσματική αντιμετώπιση.
Το πρόβλημα των διαδικασιών που, σε ορισμένες περιπτώσεις, αποδεικνύονται τόσο δύσκολες και χρονοβόρες ώστε να δημιουργούν αίσθημα αδυναμίας και ανασφάλειας στους πολίτες.
Η υπόθεση του Πανοράματος το 2021 είχε ήδη αναδείξει τις δυσκολίες που μπορούν να εμφανιστούν ακόμη και σε μια οργανωμένη επιχείρηση εκκένωσης και δημοτικού ακινήτου.
Πέντε χρόνια αργότερα, η τραγωδία στο Ζεφύρι επαναφέρει με δραματικό τρόπο τη συζήτηση για την ασφάλεια των κτιρίων και την αποτελεσματικότητα των κρατικών μηχανισμών.
Δεν πρόκειται για δύο ταυτόσημες υποθέσεις ούτε έχει αποδειχθεί μεταξύ τους αιτιώδης σχέση. Αναδεικνύουν, όμως, διαφορετικές όψεις της ανάγκης για αποτελεσματικότερη διαχείριση των ακινήτων, προστασία των δικαιωμάτων και πρόληψη κινδύνων.
Γιατί ένα κράτος δικαίου δεν κρίνεται μόνο από τους νόμους που ψηφίζει, αλλά και από την ικανότητά του να τους εφαρμόζει.
Και γιατί κανένας πολίτης δεν πρέπει να αισθάνεται ότι έχει χάσει το σπίτι του ενώ εξακολουθεί να είναι ο νόμιμος ιδιοκτήτης του.
Το ερώτημα παραμένει: Ποιος θα προστατεύσει τελικά αυτούς τους ιδιοκτήτες και ποιος θα αναλάβει την ευθύνη να δώσει πραγματική λύση;

0 Σχόλια