ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΕΔΣΝΑ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΕΔΣΝΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗ ΣΓΟΥΡΟΥ ΣΤΗ 17^η ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

02/04/2013

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Κυρίες και κύριοι,

Θέλω πριν μπούμε στα θέματα της Ημερήσιας Διάταξης να αναφερθώ σε ένα σημαντικό ζήτημα που αφορά στην προστασία του περιβάλλοντος στη περιοχή του ΧΥΤΑ Φυλής.

Για μας είναι ζήτημα ύψιστης σημασίας να προστατεύεται το περιβάλλον προ πάντων εκεί ακριβώς που υπάρχει ανάγκη.

Η λειτουργία του ΧΥΤΑ προσφέρει μεγάλη υπηρεσία στη ποιότητα της ζωής των κατοίκων του λεκανοπεδίου και της Αττικής γενικότερα και γι’ αυτό ακριβώς το λόγο πρέπει να δείχνουμε ιδιαίτερη ευαισθησία για τη ποιότητα του περιβάλλοντος εκεί που φιλοξενούνται οι εγκαταστάσεις.

Αυτό δεν είναι μόνο υποχρέωση αλλά και οφειλόμενος σεβασμός προς τους κατοίκους της περιοχής.

Η υπόθεση της διαχείρισης των απορριμμάτων στην Αττική και στην Ελλάδα γενικότερα βρίσκεται σε περιπέτεια ακριβώς γιατί διαχρονικά η Πολιτεία, οι

υπεύθυνοι φορείς, τα αρμόδια όργανα, οι κυβερνήσεις και οι υπουργοί δεν απέδειξαν το ενδιαφέρον τους για το ζήτημα και δεν επέδειξαν το σεβασμό που όφειλαν προς τους κατοίκους.

Το αποτέλεσμα ήταν να περιέλθει η κατάσταση σε δραματικό αδιέξοδο και να δυσφημιστεί στην συνείδηση των πολιτών κάθε απόπειρα επίλυσης του προβλήματος.

Μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά λέει ο λαός.

Την κατάσταση αυτή πρέπει να την αντιστρέψουμε.

Πρέπει να εργαστούμε με πείσμα για να δώσουμε λύσεις και να πείσουμε γι’ αυτές.

Και βέβαια πώς να μην επικρατεί αυτό το άσχημο κλίμα όταν είναι ορατή δια γυμνού οφθαλμού η κατάσταση που επικρατεί.

Η κατάσταση στο χώρο γύρω από το ΧΥΤΑ Φυλής είναι τραγική.

Έχουμε κατ’ επανάληψη καταγγείλει την απαράδεκτη κατάσταση που επικρατεί εκεί.

Όμως κανείς αρμόδιος δεν έδειξε το παραμικρό ενδιαφέρον.

Ούτε ο αρμόδιος Δήμος Φυλής και η Δημοτική του Αστυνομία, ούτε το ΥΠΕΚΑ, ούτε το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, ούτε ο αρμόδιος Εισαγγελέας.

Φωτιές που καίνε λάστιχα και περιβλήματα χαλκού. Καπνοί και σκορπισμένα σκουπίδια τριγύρω. Βρώμα και δυσωδία παντού.

Τα βιντεοσκοπήσαμε και τα δείξαμε.

Στείλαμε δελτία τύπου και κάναμε ανακοινώσεις.

Εκπέμψαμε SOS και βγάλαμε κραυγή αγωνίας.

Όμως τίποτα. Δεν ίδρωσε κανένα αυτί.

Ατάραχοι οι αρμόδιοι περί άλλα τυρβάζουν.

Πρόσφατα ο Δήμος Φυλής μου απέστειλε κατάσταση με 28 έργα που ο συνολικός τους προϋπολογισμός ξεπερνά τα 200.000.000 €.

Όπως ανακοίνωσα με δελτίο τύπου, την κατάσταση αυτή την έδωσα στον Υπουργό ΠΕΚΑ κατά τη συνάντηση που είχαμε στις 12 του μηνός, για να την προωθήσει στα συναρμόδια Υπουργεία.

Και πραγματικά πιστεύω ότι η περιοχή χρειάζεται τα έργα αυτά.

Ξέρετε όμως τι μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση;

Μέσα στα έργα αυτά ο Δήμος δεν είχε συμπεριλάβει ούτε ένα έργο, μικρού έστω προϋπολογισμού, για να εξαλείψει το αίσχος που επικρατεί στο χώρο έξω από το ΧΥΤΑ, που είναι χώρος της αρμοδιότητάς του.

Δεν είχε συμπεριλάβει ούτε καν τον μικρού μήκους δρόμο, ούτε 300 μέτρα, που συνδέει τη Λεωφόρο ΝΑΤΟ με την είσοδο του ΧΥΤΑ και ο οποίος είναι σε άθλια κατάσταση.

Από αίσθημα αλληλεγγύης και μόνο προς τους άλλους δήμους της Αττικής, που εισφέρουν στα αντισταθμιστικά που λαμβάνει η Φυλή, θα έπρεπε να γίνει το έργο για να μην καταστρέφονται τα λάστιχα και οι αναρτήσεις των απορριμματοφόρων των Δήμων.

Και βέβαια με τα αντισταθμιστικά αυτά έπρεπε να γίνονται και άλλα έργα περιβαλλοντικής προστασίας, όπως φυτεύσεις και δημιουργία πρασίνου, διαμόρφωση και προστασία του ρέματος της Μαύρης Ώρας, ανάδειξη και προστασία στο αρχαιολογικό τείχος ΔΕΜΑ.

Τίποτα από αυτά όμως δεν έδειξε ενδιαφέρον να κάνει μέχρι σήμερα ο Δήμος.

Ούτε καν να απομακρύνει τα παράνομα κοντέινερς που ευρίσκονται τριγύρω από τον ΧΥΤΑ και χρησιμοποιούνται από τους αθίγγανους για τις επιδρομές τους και για να καίνε υλικά προκειμένου να αφαιρέσουν το χαλκό.

Όταν δε η κατάσταση φτάνει στο απροχώρητο και οι πυρκαγιές και οι φωτιές μυρίζουν μέχρι τον οικισμό τι κάνει ο Δήμος;

Δεν στενοχωρεί βέβαια τους υπαίτιους που πολλές φορές είναι και ψηφαλάκια αλλά υποκριτικά και συκοφαντικά δείχνει προς τον ΧΥΤΑ.

Για τα μάτια του κόσμου τρέχει και υποβάλει και καμιά μήνυση εν γνώσει του ότι ψεύδεται.

Το χειρότερο όμως είναι ότι με τον τρόπο αυτό κατασυκοφαντείται στα μάτια των πολιτών κάθε προσπάθεια ορθολογικής διαχείρισης των απορριμμάτων.

Με τη συνηγορία και όσων έχουν πολιτικούς ή άλλους μικροκομματικούς λόγους έχουν φτάσει στο σημείο να παρουσιάζουν το άσπρο – μαύρο.

Είδα δημοσίευμα και δεν πίστευα στα μάτια μου.

Ενώ ακόμα οι διαγωνισμοί για τα εργοστάσια είναι στην αρχική τους φάση, όποιος το διάβαζε νόμιζε πως ήδη λειτουργούν, με συγκεκριμένη τεχνολογία, βγάζουν τοξικές ουσίες και έχουν προκαλέσει καρκίνο στους κατοίκους.

Μάλιστα, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, σε αυτό το σημείο έχουμε φτάσει.

Είναι ντροπή για την κοινωνία μας και για τον πολιτισμό μας αυτό που συμβαίνει.

Όμως δεν πτοούμαστε. Θα συνεχίσουμε τον αγώνα μας για να κάνουμε έστω και λίγο καλύτερα τα πράγματα από τη κατάσταση που τα παραλάβαμε. Αυτό πιστεύω ότι είναι το χρέος μας προς τη νέα γενιά.

Έρχομαι λοιπόν στις προτεραιότητες που έχουμε εμείς.

Όπως έχω τονίσει κατ’ επανάληψη, αυτό που μπαίνει σε ημερήσια διάταξη σήμερα είναι οι προτεραιότητες αλλά και το συνολικό στρατηγικό σχέδιο που πρέπει να ακολουθήσουμε προκειμένου η Αττική να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με σύγχρονο και βιώσιμο τρόπο.

Οι στόχοι αυτής της προσπάθειας είναι τέσσερις:

-      Πρώτο: Η διασφάλιση της απρόσκοπτης λειτουργίας του ΕΔΣΝΑ.

-      Δεύτερο: Η άμεση προώθηση των έργων που είναι περιβαλλοντικά και λειτουργικά απαραίτητα.

-      Τρίτο: Η υλοποίηση των νέων έργων που διασφαλίζουν τη μεσοπρόθεσμη λειτουργία.

-      Τέταρτο: Η παράλληλη βελτίωση του υφιστάμενου σχεδιασμού με την ένταξη των προτεραιοτήτων που θέτει η Οδηγία 98/2008 και ο νόμος 4042/2012.

Η διασφάλιση του πρώτου στόχου απαιτεί την ένταξη του ΕΔΣΝΑ στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης προκειμένου έτσι να αντιμετωπιστούν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του.

Γι΄ αυτό ζητάμε κατά την συζήτηση του σχεδίου νόμου για την κύρωση της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 31-12-2012, που θα γίνει τις επόμενες μέρες στη Βουλή να υπάρξει σχετική ρύθμιση και έχει αποσταλεί σχετική επιστολή στην κυβέρνηση.

Για τον δεύτερο στόχο απαιτείται σειρά μέτρων.

Κατ’ αρχήν για τα εισερχόμενα απορρίμματα. Η εντολή μου είναι σαφής, αυστηρή και δεν επιδέχεται παρερμηνείας: Αυστηροί δειγματοληπτικοί έλεγχοι των εισερχομένων απορριμμάτων στην είσοδο του ΧΥΤΑ και συστηματικοί έλεγχοι στο ταμπάνι κατά την απόθεση του φορτίου.

Όσοι παραβιάζουν τους όρους της ΑΕΠΟ και της άδειας λειτουργίας θα υφίστανται τις προβλεπόμενες κυρώσεις.

Το μέτωπο διάθεσης πρέπει να είναι σε επίπεδο ημερήσιας αποκατάστασης. Αυτό απαιτεί ορισμένες εργασίες συντήρησης.

Για το λόγο αυτό την εβδομάδα που πέρασε πραγματοποιήσαμε εργασίες συντήρησης, την Πέμπτη, και προτείνω το ίδιο να γίνει αύριο και μεθαύριο.

Επειδή ακούγονται διάφοροι ισχυρισμοί που αφορούν στους ελέγχους που έχουν γίνει στο ΧΥΤΑ θα δώσουμε στη δημοσιότητα την απάντηση που συνέταξε ο αρμόδιος μέχρι πρότινος Διευθυντής κ. Κώστας Μνηματίδης αναλυτικά για όλα τα σχετικά ζητήματα.

Για τα ζητήματα που υπάρχουν με το ΧΑΔΑ θέλω να διευκρινίσω ότι αυτά είναι εκτός της δυνατότητας της σημερινής διοίκησης αφού η κατάσταση εκεί δημιουργήθηκε εδώ και πολλά χρόνια.

Εμείς αυτό που θα κάνουμε είναι η καταγραφή και σύνταξη μελέτης για τα προβλήματα που υπάρχουν είτε αφορούν στις πλευρικές διαρροές και τα στραγγίσματα είτε αφορούν στις καταστροφές μεμβρανών επικάλυψης είτε σε άλλα προβλήματα και θα ζητήσω με επιστολή μου από το ΥΠΕΚΑ την αντιμετώπισή τους.

Όσον αφορά στην αποκατάσταση των υπολοίπων ΧΑΔΑ που προωθεί ο ΕΔΣΝΑ σε όλη την Αττικής, με πόρους του ΕΣΠΑ, ακούστηκε ο ισχυρισμός ότι κακώς την κάνουμε γιατί δεν ελέγχθηκε προηγουμένως η σύσταση των απορριμμάτων.

Τους παραπέμπω στις μελέτες που συνέταξαν οι ειδικοί επιστήμονες για το θέμα και τους όρους που αυτές προβλέπουν.

Είναι πάντως πρωτοφανές όταν η χώρα απειλείται με πρόστιμα, για το θέμα αυτό, κάποιοι να ζητούν τη διαιώνιση μιας άθλιας κατάστασης.

Όσον αφορά στα ζητήματα της βιολογικής επεξεργασίας των στραγγισμάτων έχει διαπιστωθεί ότι απαιτείται η αύξηση της δυναμικότητας επεξεργασίας.

Καθώς και σύστημα συλλειτουργίας των υφισταμένων μονάδων. Επομένως πρέπει να εκπονηθεί η σχετική μελέτη από τις υπηρεσίες μας και αυτή είναι η εντολή μας.

Έρχομαι τώρα στις εγκαταστάσεις. Η απόφασή μας είναι να προχωρήσουμε σε βελτιστοποίηση της λειτουργικότητας του ΕΜΑΚ, υλοποιώντας τα απαραίτητα έργα πυρασφάλειας και αναβάθμισης του συστήματος απόσμησης.

Εδώ έχω και τη σχετική μελέτη που ολοκληρώνεται μέσα στην εβδομάδα και θα συζητηθεί στην επόμενη συνεδρίαση της Εκτελεστικής Επιτροπής.

Επειδή όμως ακούγονται από επίσημα χείλη πολύ μεγάλες ανακρίβειες για το ΕΜΑΚ θέλω να θυμίσω ότι έχουμε ήδη συζητήσει το θέμα και υπάρχει πρόσφατη απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής η 16 του 2013.

Με το νόμο 4014 του 2011 ρυθμίστηκε οριστικά το ζήτημα των αδειοδοτήσεων των μονάδων διαχείρισης στερεών αποβλήτων. Το θέμα αποσαφηνίστηκε και με την Εγκύκλιο 16 του 2011 του ΥΠΕΚΑ.

Το ΕΜΑΚ, ο ΧΥΤΑ και ο Αποτεφρωτήρας διαθέτουν εγκρίσεις περιβαλλοντικών όρων από το ΥΠΕΚΑ. Επομένως, όσοι διασπείρουν συκοφαντικά ότι λειτουργούν παράνομα ψεύδονται ασύστολα.

Επίσης, επειδή ακούστηκε ο ισχυρισμός ότι δεν γίνονται περιβαλλοντικοί έλεγχοι στο ΕΜΑΚ έχω εδώ όλες τις μηνιαίες εκθέσεις των τελευταίων μηνών.

Μπορείτε να δείτε εδώ τόμους ολόκληρους.

Επομένως, όσοι ισχυρίζονται ότι δεν γίνεται περιβαλλοντικός έλεγχος στο ΕΜΑΚ διαψεύδονται, επίσης, πανηγυρικά.

Και για το θέμα της τέφρας, όμως, ακούστηκαν πολλά ψέματα. 

Θέλω να σημειώσω ότι ήδη από τον Ιανουάριο μέχρι σήμερα απομακρύνθηκαν από τον ανάδοχο 1000 τόνοι ιπτάμενης τέφρας και 200 τόνοι υγρής για θερμική επεξεργασία στο εξωτερικό.

Η διαδικασία απομάκρυνσης συνεχίζεται σε εβδομαδιαία βάση μέχρι να απομακρυνθεί το σύνολο της τέφρας.

Παράλληλα, ο διαγωνισμός που κάναμε στις 15 Ιανουαρίου ευρίσκεται σε τελικό στάδιο ελέγχου της σύμβασης στο Ελεγκτικό Συνέδριο.

Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου και την υπογραφή της σύμβασης θα απομακρυνθούν όλες οι υπόλοιπες παλαιές ποσότητες.

Δίνουμε έτσι λύση σε ένα πρόβλημα πολλών ετών, που ταλαιπώρησε το Σύνδεσμο.

Αλλά δίνουμε και ένα δείγμα της απόφασής μας να προστατέψουμε περιβαλλοντικά την περιοχή και να την αναβαθμίσουμε.

Δείχνουμε αυτό που είπα στην αρχή σεβασμό στους κατοίκους και στην ανάγκη τους να ζουν με καλύτερες συνθήκες.

Για το λόγο αυτό καταρτίζουμε και ένα Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Παρακολούθησης και Ελέγχου των χώρων ταφής απορριμμάτων και των εγκαταστάσεων που βρίσκονται στην ΟΕΔΑ Φυλής – Λιοσίων.

Με το Πρόγραμμα αυτό αναβαθμίζουμε τα υφιστάμενα συστήματα και τα επεκτείνουμε προκείμενου να έχουμε πλήρη περιβαλλοντικό έλεγχο τόσο στον ενεργό ΧΥΤΑ όσο και στους παλαιούς χώρους καθώς και στο σύνολο των εγκαταστάσεων.

Επίσης, εγκαθιστούμε λειοτεμαχιστές, όπως θα ακούσετε στη συνέχεια αφού είναι θέμα της Ημερήσιας Διάταξης και προωθούμε ένα πρόγραμμα που θα προσφέρει δωρεάν στους κατοίκους καύσιμη ύλη από ξυλεία και υφάσματα που περιέχονται σε ογκώδη αντικείμενα και έπιπλα.

Παράλληλα, θα εξετάσουμε τη δυνατότητα κατάρτισης προγραμμάτων κοινωνικής απασχόλησης ειδικά για τη περιοχή και τους νέους της που πλήττονται από την ανεργία.

Εκτός από τα προγράμματα που τρέχουν αυτή τη στιγμή και δίνουν εργασία σε 250 νέους της ευρύτερης περιοχής πρόθεσή μας είναι στη δεύτερη φάση του προγράμματος να διευρυνθεί ο αριθμός των απασχολουμένων.

Το πρόγραμμα αυτό θα στοχεύσει σε εργασίες φύτευσης πρασίνου και αναδάσωσης καθώς και σε εργασίες παραγωγής και διανομής κομπόστ δωρεάν σε όλους τους δήμους της Αττικής.

Γενικότερα, επειδή διαπιστώνουμε ότι τα αντισταθμιστικά οφέλη που δίνονται στο Δήμο δεν φτάνουν ως ορατή παροχή στους κατοίκους της περιοχής θα εξετάσουμε τη κατάρτιση εναλλακτικών προγραμμάτων απ’ ευθείας αντισταθμιστικών οφελών για τους κατοίκους.

Θέλω να τονίσω ότι στόχος μας είναι να δώσουμε στους κατοίκους ένα χώρο πλήρως περιβαλλοντικά αποκατεστημένο, όπως γίνεται παντού στην Ευρώπη, σταδιακά όπως θα διαμορφώνεται στην τελική του μορφή.

Κλείνω την τοποθέτησή μου αυτή με τις ακόλουθες προτάσεις – συμπεράσματα:

Πρώτο: Προσφεύγουμε στους αρμόδιους Φορείς και καταθέτουμε αναφορά κατά παντός υπευθύνου για την άθλια κατάσταση που επικρατεί στο χώρο έξω και γύρω από το ΧΥΤΑ Φυλής.

Δεύτερο: Κλείνουμε τον ΧΥΤΑ Φυλής αύριο Τετάρτη και μεθαύριο Πέμπτη 3 και 4 Απριλίου για τη πραγματοποίηση εκτεταμένων εργασιών συντήρησης του ενεργού κυττάρου και του μηχανολογικού εξοπλισμού.

Τρίτο:  Το ερχόμενο Σαββατοκύριακο θα βιντεοσκοπηθεί από εδάφους και αέρος ο χώρος προκειμένου να καταγραφεί η υφιστάμενη κατάσταση και να παρουσιαστεί δημοσίως στην επόμενη συνεδρίαση της Εκτελεστικής  Επιτροπής.

Τέταρτο: Παράλληλα, θα βιντεοσκοπηθεί και ο χώρος έξω και γύρω από το ΧΥΤΑ Φυλής προκειμένου να καταγραφεί, συμπληρωματικά προς τα υπάρχοντα στοιχεία, η άθλια κατάσταση που επικρατεί εκεί.

Πέμπτο:  Καλούμε τους αρμόδιους ελεγκτικούς μηχανισμούς και το ΥΠΕΚΑ να στρέψουν την προσοχή τους στην κατάσταση που επικρατεί στο χώρο έξω από το ΧΥΤΑ και να λάβουν τα απαιτούμενα μέτρα.

Έκτο: Υποβάλουμε στο ΥΠΕΚΑ μελέτη με όλα τα απαιτούμενα έργα για την πλήρη αποκατάσταση του ΧΑΔΑ, για τον οποίο ουδεμία ευθύνη φέρει ο ΕΔΣΝΑ, αφού εκεί έγινε αυθαίρετη απόρριψη απορριμμάτων κατά το παρελθόν  και προ της λειτουργίας του ΕΔΣΝΑ και του προκατόχου του ΕΣΔΚΝΑ, ζητώντας να αναλάβει το κόστος της περιβαλλοντικής αποκατάστασης που απαιτείται.

Έβδομο: Προχωρούμε στην σύνταξη και υλοποίηση ενός Προγράμματος Περιβαλλοντικής Παρακολούθησης και Ελέγχου των χώρων ταφής απορριμμάτων και των εγκαταστάσεων, που βρίσκονται εντός της ΟΕΔΑ Φυλής – Άνω Λιοσίων, σύμφωνα με όσα σας ανέφερα προηγουμένως, με αναβάθμιση και επέκταση των εγκατεστημένων συστημάτων περιβαλλοντικών ελέγχων, πλήρη λειτουργία  χημείου και σε συνεργασία με ΑΕΙ. Οι έλεγχοι θα αφορούν στο ΧΥΤΑ Α φάση, στους παλαιούς ΧΥΤΑ και στις εγκαταστάσεις καθώς και στο περιβάλλοντα χώρο.

Όγδοο: Συντάσσουμε τις απαραίτητες μελέτες για την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων επεξεργασίας των στραγγισμάτων και του βιοαερίου και υλοποιούμε τα απαιτούμενα έργα.

Ένατο: Εκπονούμε ένα Πρόγραμμα απ’ ευθείας αντισταθμιστικών για τους κατοίκους της περιοχής.

Αγαπητοί Συνάδελφοι,

Εφόσον συμφωνήσετε επί της αρχής και για την σκοπιμότητα όσων σας ανέπτυξα θα προχωρήσουμε με τις Υπηρεσίες μας σε επόμενες συνεδριάσεις στην έγκριση των απαιτούμενων μελετών και στη διάθεση των αναγκαίων πιστώσεων προκειμένου να προστατεύσουμε το περιβάλλον στη περιοχή και να αναβαθμίσουμε τη λειτουργία του Συνδέσμου προσφέροντας στους κατοίκους καλύτερες δυνατότητες και υπηρεσίες.

Σας ευχαριστώ.